9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Kitabı Etkinlik Cevapları Sayfa – 135 (Yeni Müfredat-Yeni Kitap)(2017-2018) | Dersimiz Edebiyat
Loading Posts...

9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Kitabı Etkinlik Cevapları Sayfa – 135 (Yeni Müfredat-Yeni Kitap)(2017-2018)

 Metni Anlama ve Çözümleme

1. Metinde Geçen Kelime ve Kelime Grupları’nda verilenler dışında bilmediğiniz kelime ve kelime gruplarının anlamını metindeki bağlamından hareketle tahmin ediniz, tahmininizin doğruluğunu kaynaklardan yararlanarak kontrol ediniz.

               

                Palan: Genellikle eşeklere, bazen de atlara vurulan, kaşsız, enli, yayvan ve yumuşak bir tür eyer.

                avaze/avaz: Ses

                zar:İnlenme , şikayet

 

2. Harnâme adlı metindeki olay örgüsünü belirleyiniz.

 Yük taşımaktan cılız kalmış eşeğin otlayan semiz öküzleri görmesi. Yanlarına gidip onlara neden böyle yularsız ve güçlü olduklarını sorması.  Öküzlerin, kendilerinin buğday öğüttüklerini, bu işlemin insanlara gerekli olduğunu söylemesi. Eşeğin bu söze inanarak, buğday tarlasına dalıp buğdayları çiğnemesi. Tarla sahibinin eşeğin kulaklarını ve kuyruğunu kesmesi. Yolda pir eşekle karşılaşması ve pir eşeğin onu azarlaması.

3. Harnâme adlı metnin tema ve konusunu belirleyiniz.

 

                Teması : İnsan elindekilerin kıymetini bilmeli. Yaratılışına ters şeyler istememeli.

            Konusu: Elindekiyle  yetinmeyen bir eşeğin daha fazla şeyler istemesi sonucunda elindeki varlıklardan da olması anlatılır.

 

4. “Bâtıl isteyu hakdan ayrıldum / Boynuz umdum kulakdan ayrıldum” dizeleriyle anlatılmak istenen

nedir? Açıklayınız.

 

                Yanlış olan bir şeyi isteyerek doğruluk ayrılmanın sonucunda elindeki  boynuz ve kulaktan da olması ifade edilir. Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak  deyimi bunun için de kullanılır.

 

5. Harnâme’deki temel çatışmayı belirleyiniz.

 

                Eşitisizlik temel çatışma olarak verilir.

 

6. Harnâme’de dil hangi işlevde kullanılmıştır? Açıklayınız.

 

                Dil şiirsel işlevde kullanılmıştır.

 

7. Harnâme adlı eser ile şairin hayatı arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.

 

                Şeyhi,  bir göz doktoru olup Çelebi Mehmet’in gözünü tedavi eder. Bunun karşılığında Tokuzlu köyünün tımarı ona verilir. Köyün tımarını almaya giderken köyün eski sahipleri tarafından köyün girişinde durdurulup önce dövülür , sonra da elindeki avucundaki paralar alınır. Şair de bunun üzerine Harname’yi yazmıştır. Şikayet olarak tabi ki..

            Bu durumda yazılan eserin şairin hayatındaki olayı birebir anlatır.

 

8. Harnâme ile Tasa Kuşu adlı metinleri tür, biçim ve üslup açısından karşılaştırınız.

 

Harname

Tasa Kuşu

Tür

Mesnevi/Fabl

Masal

Biçim

Şiir olarak ele alınmış. Mesnevi nazım şekliyle yazılmıştır. aa, bb,cc .. şeklinde yazılmıştır. Uyak düzeni ve kendine ait kafiye ve redifleri vardır.

Düzyazı şeklinde yazılmıştır.

Üslup

Arapça ve Farsça kelimeler vardır. Dili günümüze göre ağırdır. Alegorik tarzda yazılmıştır. Hayvanlar üzerinden mesaj kaygısı vardır.

Tekerlemeler vardır. 5 bölüm de vardır. Halk söyleyişleri var. Olağanüstülükler vardır. Kısa kelimeler kullanılmıştır.Halkın ortak ürünüdür.

 

Yazarın Biyografisi

Şeyhî (?-1431): XV. yüzyıl divan şairlerinden Şeyhî ile ilgili kaynaklarda kesin ve yeterli bilgi bulunmamaktadır. Eldeki bilgilere göre asıl adı Yusuf Sinan’dır. Kütahya’da doğmuştur. İran’da tıp eğitimi almıştır. Döneminin özelliklerini yansıtan şiirler yazmıştır. Başından geçen bir olay nedeniyle yazdığı Harnâme adlı mesnevisiyle tanınmıştır. Harnâme’den başka Hüsrev ü Şirin adlı bir mesnevisi ve Divan’ı vardır.

 

Yükleniyor...