Ünlü Düşmesi
Son hecesinde dar ünlü bulunan bazı sözcükler, ünlüyle başlayan bir ek aldığında son hecedeki dar ünlü düşer.
| boyun – um | boynum |
| izin – inizle | izninizle |
| şehir – e | şehre |
| hüzün – umu | hüznümü |
| emir – iniz | emriniz |
| omuz – una | omzuna |
| ağız – ından | ağzından |
Bazı sözcükler yapım eki alırken ünlü kaybına uğrar.
| ayır – ılık | ayrılık |
| sızı – layan | sızlayan |
| ileri – lemek | ilerlemek |
| yumurta – lamak | yumurtlamak |
| kıvır – im | kıvrım |
| kavur – ulmak | kavrulmak |
| devir – im | devrim |
| oyun – ayan | oynayan |
| uyu – gu | uyku |
Son hecesinde dar ünlü bulunan bazı sözcüklerle “olmak” ve “etmek” yardımcı eylemiyle bileşik eylem oluşturulurken dar ünlü düşer.
| sabır + etmek | sabretmek |
| emir + etmek | emretmek |
| keşif + etmek | keşfetmek |
| hapis + olmak | hapsolmak |
| kayıt + olmak | kaydolmak |
| kayıp + olmak | kaybolmak |
Bazı sözcüklerin birleşmesinde dar ünlülerin düştüğü görülür.
| kayın + ata | kaynata |
| cuma + ertesi | cumartesi |
| kahve + altı | kahvaltı |
| ne + için | niçin |
| ne + asıl | nasıl |
NOT 1: İkilemelerde ses düşmesi olmaz.
omuz omuza,
nesilden nesile,
şehirden şehire…
NOT 2: Son hecesinde dar ünlü bulunan bazı sözcüklerde ve özel adlarda ünlü düşmesi olmaz.
- bilim-e, yanıt-ı, kesim-in, seçim-e, söküm-ü…
- Ömür’ün doğum günü ne zamandı?
