Ad Aktarması (Mecazımürsel) Anlam İlişkileri ; Örnek Cümleler…

Ad Aktarması (Mecazımürsel)

Bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeden başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır. Ad aktar­masına “mecazımürsel” adı da verilir. Ad aktarması çeşitli ilgilerle oluşur.

İç -dış ilgisi

Bir varlığın dışı söylenerek içi ya da içi söylenerek dışı kastedilir.

  • Evi gelecek hafta taşıyoruz. (Evin eşyaları)
  • Çayı ocağa koyuver.  (Çaydanlık)
  • Bu depoyla Düzce’ye kadar gideriz.  (Yakıt)
  • Çok şükür, tenceremiz kayrıryor.  (Yemek)

Parça – bütün ilgisi

Parça söylenerek bütün ya da bütün söyle­nerek parça kastedilir.

  • Yelkenler Karadeniz’e doğru yol aldı. (Gemi)
  • Arabayı biraz daha çevir. (Direksiyon)
  • Şu güzel apartmanda (Daire)
  • Başının üstünde bir çatı olmasını isterdi. (Ev)  

Sanatçı – eser ilgisi

Sanatçı söylenerek sanatçının yapıtı kas­tedilir.

  • Şimdi de biraz Yunus Emre okuyalım mı? (Şiirleri)
  • Pikapta Münir Nurettin dönüyordu. (Sar­kıları)
  • Abim Ferdi Tayfur dinler, kötü kötü öksürürdü. (Sarkıları)
  • Yahya Kemal’i okurken yanınızda bir sözlük olmalı. (Eserleri) 

Yer/yapı – insan ilgisi

Yer veya bir yapı adı söylenerek o yerde ya da yapıda yasayan insanlar kastedilir.

  • Haber yayılınca İzmir bayram etti. (Şehir halkı)
  • Bütün kasaba meydanda toplanmıştı. (Kasaba halkı)
  • Eve haber vermeden çıkıp gitmiş. (Ev halkı)
  • Tüm okul, bahçeye İnmişti. (Öğrenciler)
  • Doğal gaz kesilince apartman ayağa kalktı. (Apartman sakinleri) [/box]

Yer-yönetim ilgisi

Bir yer adı söylenerek o yerdeki yöneticiler kastedilir.

  • Ankara’nın Suriye   konusundaki   tutumu farklıydı.  (Hükümet)
  • İstanbul, Mustafa Kemal’i desteklemekten çekiniyordu. (Padişah)
  • Bu konuda Köşkten henüz bir açıklama ya­pılmadı. (Cumhurbaşkanı)  

Somut-soyut ilgisi

Soyut bir kavram söylenerek somut bir var­lık kastedilir.

  • Düşük bir maaşla beş canı besliyor (İn­san)
  • Gençlik, kafası ve yüreğiyle toplumun gü­vencesidir. (Gençler)
  • Bahar aylarında rahmet düşmezse ürün İyi olmaz. (Yağmur) 
error: Maalesef! İçerik kopyalanamaz.