9.Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı MEB Kitabı Etkinlik Cevapları Sayfa – 89

2. Redif: Dize sonlarında tekrarlanan, aynı harflerden oluşan, aynı görev ve anlamdaki ekler, kelimeler ve kelime gruplarıdır:

 

Akıncılar yollar açar,

Altınordu iller açar

Kızanlık’ta güller açar,

Balkanlara çıktığım yaz..

Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu

 

Yukarıdaki şiirde “-ler” ekleri ek hâlinde redif, “açar” kelimeleri kelime hâlinde rediftir.

 

3. Kafiye (Uyak): Şiirde iki veya daha çok dize arasındaki farklı anlam ve görevdeki seslerin, kelimelerin benzerliğidir. Kafiye genellikle dize sonlarında ve kelimelerin köklerinde aranır. Yarım, tam, zengin ve cinaslı kafiye olmak üzere dörde ayrılır.

a. Yarım Kafiye: Tek ses benzerliğine dayanan kafiyedir.

Bir yaz günü, odamda kaparken bavulumu,

Çekerek koltuğumun parmakları kolumu

Her zamanki sesiyle bana: “Otur” diyecek.

 

Yukarıdaki dizelerde “bavulumu” ile “kolumu” kelimelerinin kökündeki “l” sesleriyle yarım kafiye

yapılmıştır.

 

b. Tam Kafiye: İki ses benzerliğine dayanan kafiyedir.

 

Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında;

Yürüyorum, arkama bakmadan yüyorum.

Yolumun karanlığa saplanan noktasında,

Sanki beni bekleyen bir hayal göyorum.

 

Dörtlükteki “ta” sesleriyle ve “rü” sesleriyle tam kafiye yapılmıştır.

 

c. Zengin Kafiye: İkiden çok ses benzerliğine dayanan kafiyedir.

 

Kaldırımlar, çilekeş yalnızların annesi;

Kaldırımlar, içimde yaşamış bir insandır.

Kaldırımlar, duyulur, ses kesilince sesi;

Kaldırımlar, içimde kıvrılan bir lisandır.

 

Dörtlükteki “insan” ve “lisan” kelimelerindeki “san” sesleriyle zengin kafiye yapılmıştır.