Anlatım Biçimleri – 5 (Online-Test Çöz)

Anlatım Biçimleri - 5 (Çıkmış Sorular)

Soru 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde görme ve dokunma duyularına seslenen ayrıntılar bir arada verilmiştir?

(ÖYS 1983)

A
Bursa  ipeklisi gibi  yumuşak,  sarı,   dalgalı saplarını okşadıkça bir mutluluk duyuyordu.
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Adamın gürültülü, peltek konuşmasını dinledikçe sıkıntıdan terliyordu.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Uzayıp giden bu çorak, bomboz topraklara baktıkça içine bir sıkıntı çöküyordu.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Erzurum taşından yapılmış yüzükler, işlenmiş renk renk kolyelere hayranlıkla bakıyordu.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Sararmış kağıt parpasındaki şiiri okudukça anıların, eski günlerin içine dalıyordu.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 2
"Turna katarları geçiyordu gölün üstünden, göl­geleri maviye dönüşerek. Van Gölü, günün her anında bir renk cümbüşünde yunup arınıyordu. Bir bakmışsın, göl bir anda som turuncuya kesmiş. Bir bakmışsın, gölün ucundan bir mor şimşeği girmiş, bütün gölü som mora boyayarak öteki ucundan çıkmış, ak köpüklü dalgalarla bütün gölü süsleyerek."
Bu betimlemede (tasvirde) bulunmayan özel­lik aşağıdakilerden hangisidir? (ÖSS 1982)
A
Ayrıntılar üzerinde yoğunlaşma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Görsel öğelere ağırlık verme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Doğayı devinim içinde yansıtma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Doğa olaylarını kişileştirme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
İşitsel öğelere yer verme
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 3
İki tür şiir vardır: Sesleriyle, sese dayalı üsluplarıyla öne çıkanlar, sesi belirgin olmakla birlikte imge dünyaları ve çizdikleri dünyalarla belirgin­leşenler. Birinci tür şiir, kişiyi sesiyle sarar ve onu kendine tutsak eder. İkinci tür İse insanı kendi özgür sesiyle baş başa bırakarak ona yeni şiirler yazdırır. Birinci tür, kolay taklit edilir, ikinci türü tak­lit etmek zordur.
Bu parçanın anlatımında özellikle aşağıdaki­lerden hangisi ağır basmaktadır? (ÖYS 1996)
A
Karşılaştırma
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Tanımlama
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Örnekleme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Betimleme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Öyküleme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 4
Çevrede binlerce ağacın milyarlarca dalı ve yap­rağı arasında kaybolmuş kuşların cıvıltısı... Gün ışığının rengarenk tonları... Şırıl şırıl akan küçük dereler... Ayaklarınızın altında çıtırdayan yeşil, kı­zıl, kahverengi yapraklardan oluşan bir halı.., Kı­sacasıburası doğanın güzelliğine doyamadığımız, hayran kaldığımız, kalabalıktan uzak bir dinlenme yeri.
Bu parçanın anlatımında aşağıdaki yolların hangisine başvurulmamıştır? (ÖYS 1992)
A
Kişisel duyguları belirtme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Bitirilmemiş cümleler kullanma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Gözlemlere yer verme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Kişileştirme sanatına yer verme
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Sıfatlardan yararlanma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 5

Ankara'nın, mimarisiyle ünlü ilçesi Ayaş'ta bir sokak... Sokaktaki tarihi evlerden biri... Badanası solmuş, sıvalan yer yer dökülmüş. Pencere per­vazları da doğaya direniyor; bir bakıma evin sahibi yaşlı kadını andırıyor. Ev de yorgun, sahibi de. Ne var ki yaşam sürüyor.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangi­sine başvurulmamıştır?

(ÖSS 1998)

A
Kişileştirmeden yararlanmaya
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Eksiltili cümleler kullanmaya
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Benzetme yapmaya
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
İzlenimleri belirtmeye
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Örnekler vermeye
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 6

Küf yeşili yaprağın üzerinde koyu benekler vardı. Yapraktan acı, kekiğimsi bir koku geliyordu. Adam, yaprağa bakıyor, beneklerini sayıyordu. Birden yaprağın üstündeki beneklerden biri kımıl­dadı, irkildi adam. Önce gözlerine inanamadı. Koyu kestane sırlıyla minicik bir böcek! Sonra böceğin sırtındaki koyu kestane kabuk çıtırdayarak yarıldı, altından tül gibi yarı saydam kanat­lar çıktı. Uçuverdi böcek. Nemli, ılık bir esintinin içinde yitip gitti.

Bu parçada, ayrıntıların seçiminde aşağıdaki duyuların hangisinden yararlanılmamıştır?

(ÖYS 1993)

A
Görme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Tatma
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Dokunma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
İşitme          
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Koklama
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 7

Gün erken doğar baharat kokulu ülkede, İyi ki doğar, Yoksa milyonlarca esmer, kara gözlü in­sanın yaşadığı ülke nasıl aydınlanır? Kara gözlü insanların, baharat kokulu kentlerindeki çelişkilerse yürek burkucu. Okyanustan gelen esinti bile sokaklara taşan yoksulluğun, derme çatma evlerdeki yaşamın sıkıntısını hafifletmiyor. Muson yağmurları ansızın sizi ter ve sivrisinek sarmalı içinde bırakıyor. Muson yağmurlarıyla yıkanan şehir mi yoksa insanlar mı ayırt edemiyorum, in­sana değer verilmeyen ve emeğin ucuz olduğu bu ülkede.

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

(ÖSS 2008)

A
Yinelemelere başvurulmuştur.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Anlatımda tekdüzeliği kırmak için devrik cümleler kullanılmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Sözde soru cümlesine yer verilmiştir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Karşılaştırmalarla anlatım somutlaştırılmıştır.
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Anlatıcı, duygularını yansıtmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 8

Nurullah Ataç hep eleştirmen olarak düşünülmüştür. Oysa Ataç'ın asıl önemi eleştir­menliğinden değil, Türkçenin düzyazı dili olarak kurulması yolunda harcadığı çabadan gelir. O da farkındadır bunun : "Eleştirmen bir öldü mü bir daha kimse anmaz onu." der. Ama öte yandan: "Bir şey kalmayacak mı benden?" sorusuna şu alçakgönüllü cevabı verirken gerçek öneminin nereden geldiğini de belirtir : "Bugün bu ülkede bir dil kuruluyor; o yapıda benim de bir taşım vardır. Ancak, görünmeyen, kimsenin gözüne çarpmayan, ta gerilerde bir taş."

Bu parçada yazar söylediklerini inandırıcı kıl­mak için aşağıdakilerden özellikle hangisine başvurmuştur?

(ÖYS 1992)

A
Alıntı yapma                
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Örnek verme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Tanımlama
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Karşılaştırma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Betimleme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 9

Yüzümü usulca göğe yasladım. Gözlerimde kanat çırpıyor martılar. Bulut bulut parçalanmış gökyüzünü seyrediyorum. Bulutlar mı üstümüze koşuyor, yoksa ben mi bulutların altındayım, bir türlü kestiremiyorum. Saklambaç oynarcasına bir görünüp bir kaybolan güneş de alıp götürüyor beni düş dünyamın derinliklerine.

Bu   parçanın   anlatımında   aşağıdakilerden hangisi yoktur?

(ÖSS 2004)

A
Sözcükleri gerçek anlamlarının dışında kullanma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Karşılaştırmalar yapma
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Benzetmeye başvurma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Betimleyici öğelerden yararlanma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Anlatıcının duygusal etkilenmesini yansıtma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 10

"Ankara, tarihin şaşırtıcı terkipleriyle doludur. Bu­rada kerpiç bir duvardan İyonya tarzında bir sütun başlığı fırlar; bir türbe merdiveninin basamağında bir Roma konsülünün şehre gelişini kutlayan bir taş görünür. Ahi Şerafettin ^ in türbesini, asırlardır Greko Romen aslanları bekler. Bu yüzden Aslan-hane adını alan caminin mihrabında Etilerin toprak ve bereket ilahesinden başka bir şey ol­mayan bir yılan, meyveler arasında dolanır."

Yazar, parçanın ilk cümlesindeki savını inan­dırıcı kılmak için aşağıdakilerden hangisine özellikle başvurmuştur?

(ÖYS 1982)

A
Konuyu tartışma içinde sunma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Öyküleyici anlatım yolunu seçme
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Örneklemelere ağırlık verme
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Okurun hayal gücüne dayanma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Kanılanı öne çıkarma
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 11

Doğuda dağlar kar altında yatarken bahar geldi dağlarına Ege'nin. Yeşille kucaklaştı toprak; dağ taş yemyeşil. Sanki papatya denizi Datça, göz al­abildiğine uzanan. Bahar kokuyor her yer. Kırlar rengarenk çiçek...

Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıda­kilerden hangisi söylenemez?

(ÖSS 2005)

A
Doğanın kişileştirildiği
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Karşıt anlamlı sözcüklerin bir arada kullanıldığı
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Karşılaştırmaya başvurulduğu
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Bahara özgü görüntülerin betimlendiği
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Devrik cümlelerle anlatımın doğallaştırıldığı
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
11 tamamladınız.
Liste
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
11
Geri dön

Bunları da gezebilirsin.

Anlatım Türleri Nedir, Özellikleri, Örnekleri…

ANLATIM TÜRLERİ (ÖYKÜLEYİCİ ANLATIM; TARTIŞMACI ANLATIM,BETİMLEYİCİ ANLATIM,AÇIKLAYICI ANLATIM….)