Köken Bakımında Dünya Dilleri Hangileridir?

Köken Bakımından Dünya Dilleri

Köken bakımından birbirine benzer diller, aynı kaynaktan çıkmış akraba dil­lerdir yani dil aileleridir. Dünya dilleri bu şekilde çeşitli dil ailelerine ayrılır. Bir dil ailesi tarihin bilinmeyen devirlerinde bir ana dilden çıkan dillerin oluş­turduğu topluluktur. Bu diller arasındaki benzerlikler böyle bir varsayımı kuv­vetlendirmektedir. Bir “ana dirin yazılı belgeleri olmadığı halde birçok özel­liklerini kendisinden türemiş bulunan ailedeki dilleri karşılaştırarak tesbit et­mek mümkün olabilmektedir.

Dil akrabalığı, dillerin ses dizgesi, biçim, yapı, söz dizimi bakımından kesin­liği ortaya çıkan ilişkileri, yakınlıkları sonucunda beliren bağlılıklardır. Dil ak­rabalığını ortaya koyan ilişkiler arasında, özellikle biçim ve yapı yakınlıkları önemlidir. Ayrıca, söz hazinesi arasındaki benzerlikler de değerlidir; etimo­lojileri, tarihsel gelişmeleri aydınlık olan öğeler, akrabalık için sağlam daya­naklar, tanıklar durumundadır.

DÜNYADAKİ BAŞLICA DİL AİLELERİ VE DİLLER

1)  Hint-Avrupa Dilleri Ailesi

Dünya’nın en büyük dil ailesidir. Yüzlerce dil ve lehçe içerir. Dünyada 2,5 mil­yarı aşkın kişinin ana dili Hint-Avrupa dil ailesine ait bir dildir. Avrupa’nın en büyük dilleri, Güney ve Batı Asya dilleri, Kuzey ve Güney Amerika ve Okyanusya’da en çok konuşulan diller Hint-Avrupa dilleridir. Günümüzde dünyada en çok konuşulan 20 dilden 12’si Hint-Avrupa dil grubuna aittir. Bunlar İngilizce, İspanyolca, Hintçe, Portekizce, Bengalce, Rusça, Almanca, Fransızca, Marati, İtalyanca, Pencapça ve Urducadır.

a) Asya Kolu

Hint-İran Dilleri: İran (Farsça), Afgan, Pakistan, Hindistan (Hintçe), Sri Lanka, Nepal dilleri.

b) Avrupa Kolu

  • Germen (Cermen) Dilleri: Almanca, İngilizce, Flemenkçe (Hollanda’da ve Belçika’nın bir kısmında kullanılan dil).
  • Romen Dilleri: Latince, Fransızca, İspanyolca, Portekizce, İtalyanca.
  • İslav Dilleri: Rusça, Sırpça, Lehçe (Lehistan bölgesinde kullanılan dil).

2)  Hami-Sami Dilleri Ailesi

Orta Doğu ve Kuzey Afrika’ya yayılmış çeşitli topluluklarca konuşulan yakla­şık 250 dilden oluşur. Hami ve Sami alt grupları olmak üzere ikiye ayrılır. Bu ailenin yaşayan en önemli dilleri Arapça ve İbranicedir.

a) Hami Kolu: Eski Mısır dili, Kuşi dili, Libya-Berber dili, Çad dili.

b) Sami Kolu: Arapça, İbranice (Kenanca), Habeşçe, Akatça.

3)  Bantu Dilleri Ailesi

Bantu Dilleri Orta ve Güney Afrika’da yaşayan kabilelerin konuştukları 400’den fazla dilin bütününe verilen addır. Lingalaca, Lubaca, Kongoca, Swahili (Sva-hili), Pölce, Susuca, Gurca, Akanca Bantu dilleri grubundandır.

4)  Çin Dilleri Ailesi

Çin ve Tibet-Burma dilleri gruplarında yer alan 300 Doğu Asya dilinden olu­şur. Çince, Tibetçe, Dzongka, Birmanca, Vietnamca ve Kmerce bu dil ailesi içinde yer alır.

5)  Ural-Altay Dilleri Ailesi

Ural Altay Dil Ailesi, eskiden birtakım dilbilimcilerinin varlığını savunduğu fa­kat üzerinde genel olarak anlaşmaya varılmamış olan kuramsal bir dil öbe­ğidir. Günümüzde Altay dilleri ve Ural dilleri olarak ele alınan bu dil aileleri­ne, eskiden aralarında var olduğu düşünülen dilbilimsel genetikten dolayı “Ural-Altay” dil ailesi denmekteydi. Günümüzde çoğu dilbilimci Ural ve Altay ailelerindeki benzerlikleri “tarihsel orijin” veya “yakınsama” ile sonuçlanmış karşılıklı etkileşim ile açıklamaktadır.

a) Ural Kolu: Macarca, Fince, Samoyedce.

b) Altay Kolu: Türkçe, Moğolca, Mançuca ve Tunguzca.

 Ural-Altay Dillerinin Özellikleri

  • Ünlü uyumu vardır.
  • Sondan eklemeli yapıya sahiptir.
  • Sözcüklerde dil bilgisi bakımından erkek ve dişi tür ayrımı yoktur.
  • Bazı ekler, çekim eki olmalarına rağmen yapım eki olarak da kullanılır.
  • Ses, yapı ve söz dizimi bakımından benzerlikler bulunur.
  • Türkçede ve Macarcada durum ekleri, çoğul ve iyelik eklerinden sonra ge­lir.