AYT Türk Edebiyatı Denemesi – 5 (Test Çöz – Online)

LYS Türk Edebiyatı Denemesi - 5

Soru 1

Ayağı tez Aşil yan gözle baktı ona, dedi ki: "Kızdırma artık beni ihtiyar, Ben de düşündüm sana Hektor'u vermeyi, Zeus'tan haberci geldi anam bana Ben de geldim durdum Troya kapılarına. "

Bu manzum parça, aşağıdaki büyük dünya destanları­nın hangisinden alınmış olabilir?
A
Nibelungen
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
İlyada
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Odyseia
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Chanson de Roland
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Kalevala
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 2

Bir edebiyat yöntemi olarak merkezi iktidarın, daha doğru­su krallığın egemen olduğu bir dönemde ortaya çıkmıştır. Yazarların, şairlerin yaratma evrenini belirli ölçülere, kural­lara dayandırma amacı gütmüştür. Felsefi temeli, Descartes ^ in akılcı (rasyonalist) felsefesidir. Düşünsel yapısı ve yaşam düzeni monarşik olduğu için krallıkların sarsılmaya başlamasıyla geçerliliğini yitirmiş, yerini daha özgürlükçü bir akıma bırakmıştır.

Bu parçada tanıtılan akım, aşağıdakilerden hangisi­dir?

A
Klasisizm
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Romantizm
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Parnasizm                                  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Natüralizm
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Sembolizm
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 3

Kültürel dönüşüm süreci, şairlerin kendilerini arayış süre­ci oldu bir bakıma. Ahmet Hamdi Tanpınar estetiğe yönel­di, "güzellik " kavramını yüceltti. Ziya Osman Saba, kişisel geçmişine döndü, çocukluğuna duyduğu özlemle, zaman­dan koptu. Cahit Sıtkı Tarancı, içindeki çalkantıları bastır­maya çabaladı, ortalama bir duyarlılığın ıstıraplı sürecini şiirleştirdi. Ahmet Kutsi Tecer, bireyci ve felsefi bir tutumla soyut sorunları işlerken kırklı yılların başından itibaren halk şiirine yöneldi. Ahmet Haşim, günlük dile ait olmayan sözlerle kendi kişisel ve ütopik evrenini temalaştırdı.

Aşağıdakilerden hangisi bu parçada adı geçen ede­biyatçılardan birinin yapıtı değildir?

A
Sahnenin Dışındakiler
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Mesut İnsanlar Fotoğrafhanesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Düşten Güzel
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Gurabahane-i Laklakan
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Eski Şiirin Rüzgarıyla
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 4

            Biliyor musun az az yaşıyorsun içimde

Oysaki seninle güzel olmak var

Örneğin rakı içiyoruz içimize bir karanfil düşüyor gibi Bir ağaç işliyor tıkır tıkır yanımızda

Midemdi aklımdı şu kadarcık kalıyor

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söy­lenemez?

A
Akıl ve anlam yoluyla açıklanamayacak ifadeler içerdiği
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
II. Yeni akımına bağlı şairlerden birisine ait olabileceği
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Konuşma diliyle oluşturulduğu halde imgeye dayalı olduğu
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Ölçü, uyak, dörtlük gibi biçimsel kalıplarla yazılmadığı
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Nükte, şaşırtmaca ve tekerlemelere yer verildiği
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 5

Edebiyat dünyasına, lise yıllarında aruzla yazdığı şiirle gir­miştir. İlk şiirlerinde biçim kaygısının ağır bastığı, yeni bir imge ve yeni bir söyleyiş peşinde olduğu görülür. Sonralarıysa toplumsal olanla insani öze daha fazla ağırlık verdi­ği sezilir. Ilk kitabı "Üvercinka " dan sonra "Göçebe " de, özellikle de "Beni Öp Sonra Doğur Beni " de şiiri daha de­rinlere bir anlam yolculuğuna başlar. İlk şiirlerindeki espri gücü, şaşırtıcılık, incelik yitmeden yaşamın, toplumun, ta­rihin, toprağın doğurgan alanlarına yayılır. Öyküye yüz vermeyen ama sonsuz öyküler anlatan; resimden yardım istemeyen ama resmin en sadesini çizen şiirlerinde Türkçenin tadına vardırmıştır. Papirüs dergisiyle 1960 sonrası edebiyata yön verenlerin başında gelen şair, denemelerin­de kişileri ve sorunları derinlemesine kesitlemiştir.

Bu parçada kendisinden söz edilen sanatçı ve bağlı sayıldığı edebiyat topluluğu, aşağıdakilerin hangisin­de verilmiştir?

A
Melih Cevdet Anday, I. Yeni
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Edip Cansever, II. Yeni
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Ziya Osman Saba, Yedi Meşale
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Cemal Süreya, II. Yeni
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Turgut Uyar, II. Yeni
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 6

İlk öykülerini Bursa Lisesi'nde öğrenciyken yazdığını bir konuşmasında anlatmıştır. Bu öykülerden İpekli Mendil yıllar sonra basılmıştır. Bu ilk ürünlerinden başlayarak ay­rı bir kişilik, yeni bir ses ortaya koymuştur. Genellikle çev­re ilişkilerinin ağır bastığı öykülerinde geleneksel kuruluşlara sığmayan bir anlatım zenginliği görülür. Kahramanla­rını işlerken gerçeğin kalın çizgilerine kapılmaz pek, yoru­munu yapar. Her satırında özgürlüğün ve doğanın adamı olduğu fışkırır gibidir.

 

Bu parçada tanıtılan sanatçı, aşağıdakilerden hangisi­dir?

A
Memduh Şevket Esendal
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Ömer Seyfettin
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Refik Halit Karay
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Sait Faik Abasıyanık
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Aziz Nesin
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 7

Orhan Kemal, Baba Evi ve Avare Yıllarda, yaşam kavgasına

 

         I                   II

 

 beraber başladığı işçilerin, köylülerin, ırgatların anla­tıcısı oldu, Çukurova'yı odak alan Bereketli Topraklar Üzerinde ve

 

                                                                                                                                                          III

 

Hanımın Çiftliği adlı romanlarında toprak ağala­rıyla yoksul işçilerin mücadelesini anlattı. Görevine körü körüne bağlı bir fabrika bekçisini anlattığı 72. Koğuş ve 

 

                                                                                                                                                                                                                           IV

 

hapishanelerde yoksul insanların yaşayışını  ele aldığı  Murtaza adlı eserleriyle Türk edebiyatına unutulmaz isimler armağan etti.

 

                                                                                      V

 

Bu parçadaki bilgi yanlışlığı aşağıdaki değişiklikler­den hangisiyle giderilebilir?

A
I.ye Kemal Tahir yazılarak
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
II. ile III.nün yerleri değiştirilerek
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
III.ye Susuz Yaz yazılarak
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
IV. ile V.nin yerleri değiştirilerek
İpucu:
TEBRİKLER!
E
V.ye Teneke yazılarak
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 8

Roman, bir apartmanda kiraya verilen dokuz odadan birin­de yaşayan ve diğer odalarda olup bitenlerin yanı sıra dö­nemin Ankara yaşamını da yansıtan bir yazar/kahramanın ağzından yazılmıştır. Romanda sıradan insanların yaşamı etrafında gezilirken bir yandan da Cumhuriyetin çiçeği burnunda başkenti Ankara'nın panoraması sunulur: Yeni başkentin kadın-erkek ilişkileri, değişmekte olan giyim ku­şam, değişen davranış biçimleri, bürokratların yükselişi, verilen ziyafetler, her türden yozlaşma, Ankara'nın umut kapısı haline gelmesi...

 

Bu parçada tanıtılan roman aşağıdakilerden hangisi­dir?

A
Ankara
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Panorama
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Ayaşlı ile Kiracıları
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Kiralık Konak
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Kırık Hayatlar
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 9

Yahya Kemal ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A
Şiirle başladığı sanat yaşamına şiirle devam etmiş, nesir türünde eser vermemiştir.
İpucu:
TEBRİKLER!
B
"Şiirin nesirden başka bir hüviyette, musikiden başka türlü bir musiki" olduğu düşüncesiyle nazmı nesirden uzaklaştırmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Hece ölçüsünü küçümsememekle beraber, ölçünün şiirde araç olduğuna inanarak şiirlerini aruzla yazmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Batı şiirindeki bütünlük anlayışıyla modernleştirdiği Divan tarzı gazel, şarkı ve rubailer yazmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Şiirlerinde Türk tarihini ve sanatını işlemiş, bunlar karşısındaki kişisel duygularını dile getirmiştir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 10

            I. Cumhuriyet döneminin bir dergi etrafında toplanan ilk topluluğudur.

II. Şiirde taklitçiliğe karşı çıkmış, şiire canlılık getirecekle­rini ileri sürmüşlerdir.

III.  Memleketin iç gerçekliğiyle verilmesi gerektiğini sa­vunmuşlardır.

IV.  Yenileşme amacıyla şiirin konusunu geniş tutmuşlar­dır.

Yukarıda özellikleri verilen edebiyat topluluğu, aşağı­dakilerden hangisidir?

A
Garip
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Yedi Meşale                  
İpucu:
TEBRİKLER!
C
II. Yeni
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Genç Kalemler                
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Hisarcılar
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 11

Aşağıdakilerin hangisinde eser-yazar ve tür ile ilgili verilen bilgilerde yanlışlık yapılmıştır?

A
Bir Sürgün - Yakup Kadri - roman
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Göl Saatleri - Ahmet Haşim - şiir
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Türk ^ ün Ateşle Imtihanı - Halide Edip - roman
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Dağa Çıkan Kurt - Halide Edip - öykü
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Bir Serencam - Yakup Kadri - öykü
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 12

Çocukluğum, Ömer Seyfettin'in hikayeleriyle geçti. Onun, Çehov tarzıyla kaleme aldığı "Dülgerbalığının Ölümü " , "Falaka " , "Forsa " , "Diyet " , "Beyaz Lale " adlı hikayelerini gözlerimden yaşlar damlayarak okudum. Yazarın, toplum­sal roman diyerek yazdığı "Efruz Bey " i daha ileri yaşlarda okudum. En son okuduğum eseri ise Servet-i Fünun der­gisinde yayımladığı, Fecr-i Âti edebiyatının bildirgesi nite­liği taşıyan "Yeni Lisan " makalesi oldu.

 

Bu sözleri söyleyen kişi aşağıdakilerden hangisiyle il­gili bir yanlışlık yapmamıştır?

A
Ömer Seyfettin, Maupassant tarzının temsilcisidir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
"Dülgerbalığının Ölümü", Sait Faik Abasıyanık 'a aittir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
"Yeni Lisan" makalesi, Genç Kalemler dergisinde yayımlanmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
"Yeni Lisan" makalesi, Fecr-i Âti'nin bildirgesi niteliği taşımaz.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Ömer Seyfettin, "Efruz Bey"i toplumsal roman olarak değil, kısa hikaye olarak yazmıştır.
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 13

Batı edebiyatında "Sanat sanat içindir " diye ifade edilene yakın bir formül (slogan) bulmuştuk. Bunun üzerine konu­şurken arkadaşlarımızın çoğunun edebi kültür bakımın­dan ne kadar yoksun olduğunu görerek bir nevi hayal kı­rıklığına uğruyordum. "Abdülhamit istibdadı kalkar kalk­maz fikir ve sanat alanında ortaya çıkan nesil bu muydu? " diyordum kendi kendime. Oysa benim hürriyet güneşinin doğmasını beklerken bugün için umduğum şey, hiç değil­se, Edebiyat-ı Cedide kuşağını gölgede bırakacak değer­de birtakım genç sanat ve fikir adamlarının uzun bir kıştan sonra donmuş vatan topraklarını taze bir yeşerme halinde kaplamasıydı.

 

Bu parçada konu edilen sanat ve fikir adamları, aşağı­daki edebiyat dönemlerinden hangisinin temsilcileri olabilir?

A
Tanzimat II. Dönem                  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Milli Edebiyat
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Fecr-i Ãti                                    
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Genç Kalemler
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Yedi Meşale
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 14
Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A
Mahallileşme akımının temsilcilerinden olan Nedim, hece ölçüsüyle yazdığı bir şiiri Divan'ına koymuştur.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Divan edebiyatının 18. yüzyılda yaşamış son büyük şairi Şeyh Galip, "Hayrabad" mesnevisinde tasavvufu işler.
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Hoca Dehhani 13. yüzyılda yaşamış, din dışı konularda şiir yazmış ilk Divan şairidir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Edebiyatımızın ünlü kaside şairlerinden olan Nefi, övgü ve yergilerindeki aşırılıklarıyla tanınır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Divan edebiyatının en önemli lirik şairlerinden olan Fuzuli, eserlerini Azeri lehçesiyle yazmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 15

Divan edebiyatında yaygın olarak kullanılan bir nazım biçimidir. Öğretici konular, hikayeler bu nazım biçimiyle yazılmıştır. Bu türden şiirlerde her beyit kendi arasında uyaklanır. Beyit sayısının sınırı yoktur.

 

Aşağıdaki eserlerden hangisi, sözü edilen nazım biçi­miyle yazılmamıştır?

A
Hüsn ü Aşk
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Risaletü'n Nushiye
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Leyla vü Mecnun
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Siham-ı Kaza
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Harname
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 16

Şiirler de yazmış olan sanatçı, edebiyatımızda yabancı sözcük ve dil kurallarıyla örülü, Divan şiiri mazmunların­dan yararlanan, süslü, secili Divan nesrinin ilk önemli tem­silcisidir. Süslü nesrin önemli bir örneği olan eserinde fel­sefe, tasavvuf, ahlak konularını işler. Bu nesir, zamanla konuşma diline yakın, sade, özentisiz nesrin zararına ge­lişerek "inşa " denen çapraşık biçimi oluşturacaktır.

Bu parçada sözü edilen XV. yüzyıl sanatçısı, aşağıdakilerden hangisidir?

A
Naima
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Sinan Paşa
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Katip Çelebi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Mercimek Ahmet
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Peçevi İbrahim
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 17

Anadolu'da XIII. ve XIV. yüzyıllarda bir dini edebiyat çığırı doğdu. Bu tip eserlerin birçoğu besteleniyor, halkın toplan­dığı yerlerde okunuyordu. Bu eserlerin en güzellerinden birini yazan şair, Yıldırım Bayezid zamanında Bursa Ulu Cami'de imamlık yaptı. 1409'da Edirne'de tamamladığı "Mevlid " şiiriyle tanındı. Sade, duygulu ve içten bir söyle­yişe sahipti.

 

Bu parçada özellikleri verilen Divan şairi, aşağıdakilerden hangisidir?

A
Yunus Emre
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Necati
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Mevlana
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Bağdatlı Ruhi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Süleyman Çelebi
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 18

            Ey şah-ı kerem-pişe dil-i zar senindir

 

Yok minnetin asla

 

Ey kan-ı güher anda ne kim var senindir

 

Pinhan u huveyda

 

Bu dizeler, aşağıdaki nazım biçimlerinden hangisinin özelliklerini yansıtmaktadır?

A
Gazel
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Mesnevi                  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Müstezat
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Kaside                      
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Terkib-i bent
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 19

Bir tasavvuf şairi olan sanatçı, Yunus Emre ^ nin izinden git­miştir. Hem aruzla hem heceyle yazılmış şiirleri vardır. İşlediği ana tema Allah ve insan sevgisidir. Çoğu şathiye türünde olan şiirlerini kıvrak bir dille yazmıştır. En tanınmış eserleri Divan ^ ı ve Budalaname ^ sidir.

Bu parçada sözü edilen sanatçı, aşağıdakilerden han­gisidir?

A
Kaygusuz Abdal
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Pir Sultan Abdal
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Erzurumlu Emrah
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Gevheri
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Hacı Bayram Veli
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 20

(I) Hayal ürünü olan masallarda yer ve zaman belirsizdir. (II) Kahramanlar, olağanüstü varlıklar da olabilir. (III) Ma­sallar, genellikle mutlu sonla biter. (IV) Dinleyicinin dikka­tini masalda toplayabilmek için masalın başında ve so­nunda atasözleri kullanılır. (V) Keloğlan Masalları, edebi­yatımızda bu türün anonim örneklerindendir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde, ma­sallarla ilgili bilgi yanlışı vardır?

A
I
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
II
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
III
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
IV
İpucu:
TEBRİKLER!
E
V
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 21

Halk edebiyatımızda doğa, aşk, ölüm, ayrılık, yiğitlik, top­lumsal olaylar gibi konuların işlendiği, en sık kullanılan şi­ir türüdür. Dörder dizelik bentlerden oluşur. Bent sayısı genellikle 3-5 arasındadır. Hece ölçüsünün 6+5 veya 4+4+3 duraklı 11 ^ li kalıbıyla yazılır. Şiirin son bendinde, söyleyenin adı ya da mahlası geçer. Bu tür şiirler, dile ge­tirilen duygular ve söylenişlerine göre koçaklama, güzelle­me, taşlama, ağıt gibi adlar alır. Karşılıklı konuşma biçi­minde, yani "dedim " "dedi " diye başlayan dizelerle de söy­lenebilir.

Yukarıdaki parçada özelliklerinden söz edilen nazım biçimi, aşağıdakilerden hangisidir?

A
Semai    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Varsağı
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Koşma
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Destan
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Türkü
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 22

Aşağıdakilerin hangisi "aşık " ların ortak özellikleri ara­sında sayılamaz?

A
Genellikle hece ölçüsüyle şiir söylemeleri
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Halkın kullandığı yalın dili kullanmaları
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Aşk, yiğitlik, özlem konularını ele almaları
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Şiirinde mazmun kullanmamaları
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Yaşadıklarını, somut konuları yansıtmaları
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 23

Tanzimat romanlarından, "Araba Sevdası " ve "Felatun Bey ^ le Rakım Efendi " de Batılılaşma ile başlayan alafranga züppe tipi konu olarak işlenir. "Sergüzeşt " te, bir cariyenin serüveni ve umutsuz ayrılıklarda ölümle sonuçlanan, hak tanınmamış aşkı anlatılır. "Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat " ta, gençlerin istemedikleri kişilerle evlenmeleri ele alınır. "Zehra " ise, bu dönemde yazarının gerçekçiliğini yansıtan başarılı bir eserdir.

Aşağıdakilerden hangisi, bu parçada adı geçen yapıt­lardan birinin yazarı değildir?

A
Recaizade Mahmut Ekrem
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Ahmet Vefik Paşa
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Nabizade Nazım
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Ahmet Mithat Efendi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Şemsettin Sami
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 24

Türk edebiyatını anlamak için öncelikle belirli dönemlerde öne çıkan "toplulukların yapısı incelenir. Ancak topluluk­lara katılmayıp geleceğe uzanan sanatçılarımız da vardır. ---- bu duruma iyi bir örnek oluşturur.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangi­si getirilemez?

A
Ahmet Rasim
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Mehmet Akif Ersoy
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Yahya Kemal Beyatlı
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Faruk Nafiz Çamlıbel
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Hüseyin Rahmi Gürpınar
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, İslami kültürü yansıtan eser­lerden biri değildir?

A
Kutadgu Bilig
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Tonyukuk Yazıtı
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Atabetü ^ l Hakayık
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Battalname
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Divan-ı Hikmet
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 26

"Valide " şiirinde kucağında çocuğuyla dilenen bir anayı, "Nesrin " de kötü yola düşen kimsesiz bir kızı, "Haluk ^ un Bayramı " nda bayram günlerini üzüntüyle geçiren yoksul çocukları, "Verin Zavallılara " da depremle yuvaları yıkılan insanları, "Balıkçılarda denizle çarpışan emekçileri yüre­ği burkularak anlatır. Parnasyen şair Coppee ^ nin de etki­siyle yazdığı, yoksullara ve kimsesizlere acıma duygusuy­la beslenen bu şiirleri, yıldan yıla genişleyerek önce insan­cıllığa, evrenselliğe bağlanmış, sonra gitgide ilerici, barışçı, akılcı, özgürlükçü ve eşitlikçi anlayışla birleşerek top­lumcu bir çizgiye ulaşmıştır.

Bu parçada tanıtılan sanatçı, aşağıdakilerden hangisi­dir?

A
Namık Kemal
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Tevfik Fikret
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Abdülhak Hamit Tarhan
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Cenap Şahabettin
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Mehmet Akif Ersoy
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 27

Aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmış­tır?

A
Edebiyat-ı Cedide sanatçılarından Mehmet Rauf ve Halit Ziya, Fransız edebiyatından esinlenerek mensur şiir türünde eserler verdiler.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Türk edebiyatının ilk tarihi romanlarından biri olan Cezmi, aşk ve kahramanlığın, esaret ve zaferin iç içe işlendiği bir Namık Kemal romanıdır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Şinasi ^ nin Fransız şairleri La Fontaine, Racine ve Fenelon ^ dan çevirileri "Müntehabat-ı Eş ^ ar" adlı eserde toplanmıştır.
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Tasvir-i Efkar, Şinasi ^ nin tek başına çıkardığı bir gazetedir, daha sonra bu gazetenin başına Namık Kemal geçmiştir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Eski-yeni tartışmasında Recaizade Mahmut Ekrem yeniliği savunarak Servet-i Fünun edebiyatının oluşmasına katkıda bulunmuştur.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 28

Tanzimatçılar tiyatro, roman, şiir yazarken bunların biçim ve estetiğini geliştirmekten çok ...

Bu cümlenin sonuna aşağıdakilerden hangisi getiril­melidir?

A
Anadolu ^ ya yönelerek Halk edebiyatını örnek almışlardır
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Osmanlıca tamlama ve sözcüklere Türkçe karşılıklar bulmuşlardır
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Divan edebiyatının biçim özelliklerini eleştirmekle yetinmişlerdir
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
teknik yönden yenilikler yapmaya çalışmışlardır
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
yeni kavram ve düşünceleri halka öğretme amacı gütmüşlerdir
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi, dil konulu bir eser değildir?

A
Kamus-ı Türki
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Lügat-ı Naci
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Muhakemetü ^ l Lügateyn
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Divan-ı Lügati ^ t Türk
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Şecere-i Türki
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 30

Aşağıdaki dizelerin hangisinde yarım uyak kullanıl­mıştır?

A
Gelin canlar bir olalım
Münkire kılıç çalalım
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Urum Abdalları gelir dost deyi
Eğrimizde aba hırka post deyi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Dost elinden dolu içmiş deliyim
Üstü kan köpüklü meşe seliyim
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Al gider benden benliği
Doldur içime senliği
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Çadırlar dağa kuruldu
Hücum borusu vuruldu
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 31

Avucunuzun içinden kayıveren sular gibi yitip giden yıllar geride ne tortu bırakıyor?

Bu cümlede altı çizili sözcüğün kullanımı, aşağıdaki söz sanatlarından hangisine örnektir?

A
İstiare
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Tevriye
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Tenasüp
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Mecaz-ı mürsel              
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Telmih
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 32

            Durmadan ıslık çal, suyu gösterme

Kimseye düğünü, toyu gösterme

Ekmeği, çorbayı, çayı gösterme

Beş sene cilve yap, naz eyle zalim

 

Bu dizelerde sevgiliye öğütlenen davranışlardan aslında yakınılmaktadır.

Buna göre dörtlükte aşağıdaki söz sanatlarından han­gisi vardır?

A
Cinas
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Tariz  
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Tecahül-i arif
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Teşhis  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Tevriye
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 33

            Bir kuş sesi gelir dudaklarından

Gözlerin gönlümde açan nergisler

Düşen öpüşlerdir dudaklarından

Mor akasyalarda ürperen seher

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söy­lenemez?

A
11 ^ li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Lirik şiirdir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Sarma uyak düzeniyle yazılmıştır.
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Redif kullanılmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Tam uyak vardır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 34

---- ve ---- yazıları genellikle birbirine karıştırılır. Halbuki ikisi arasında önemli farklar vardır. İlkinin yazarı, mümkün olduğu kadar görüşme yaptığı kişi ile konuştuklarının dışı­na çıkmaz. Özel görüş, duygu ve yorumlarına yer vermez. Kısa yoldan, açık bir anlatımla sadece konuştuklarını orta­ya koyar. İkincisinin yazarı ise, konuyla ilgili olarak bir böl­geyi, belli bir yeri, bir kurumu, bir ya da birkaç insanı ele alabilir. Ayrıntıya girebildiği yazılarında, okuyucunun ilgisi­ni çekmek için süslü bir üslup kullanabilir.

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilenler getirilmelidir?

A
Mülakat - anket                        
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Söyleşi - röportaj
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Röportaj - mülakat                    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Mülakat - röportaj
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Söyleşi - anket
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 35
Tanınmış kişilerin, kendi hayatlarıyla ilgili bazı olayları ya da toplumu ilgilendiren konular hakkında görüp duydukla­rını anlattığı eserler "anı " türünde yazılmıştır. Anı türü biz­de Ziya Paşa (Defter-i Amal), (I)   Muallim Naci (Ömer ^ in Çocukluğu) (II) gibi Tanzimat yazarlarıyla Batı edebiyatındaki örneklerine yaklaşmış; Halit Ziya Uşaklıgil (Kırk Yıl) (III) ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu (Zoraki Diplomat)  (IV) gibi usta yazarların kalemiyle gelişmiştir Cenap Şahabettin (Hac Yolunda) (V) gibi Ahmet Rasim de (Muharrir Bu ya)  bu türün kayda değer örneklerini vermiştir.
Bu parçadaki numaralanmış adlardan hangisi, bir bil­gi yanlışına yol açmıştır? 
A
IV
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
III
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
II
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
I
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
V
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 36

"Seneye ‘yıl ^ denmesi çok yerinde. " diyor Çetin Altan bir yazısında. "Nasıl yılmazsın ki, gelip giderlerken içlerinden biri sana mutlaka kıyacaktır. " diye de ekliyor. Öte yandan, "Her yeni çocuk, Tanrı ^ nın insandan hala umudu kesmedi­ğini gösterir. " diyor bir diğer usta. Her doğumda, yeniden yeşeren umuttan söz ediyor; her yıl yeniden yeşeren umuttan, umutlardan. Bana gelince, ömrümün en güzel yılbaşı hediyesini aldım önceki gece. İkiye katlanmış bir kağıdın içinde karalıydı. Eli süpürgeli, mavi bir kardan adamın yanında, yeni öğrenilmiş eğri büğrü harfler, eksik dişli bir çocuk ağzı gibi konuşuyordu: "Sevgili babacığım, sana hediye alamadım; ama senin en iyi hediyenin ben ol­duğumu biliyorum ve yeni yılını kutluyorum. " Nasıl yılayım ki şimdi ben yıllar döküldükçe takvimimden ve böyle yü­rekten "baba " dedikçe "en iyi hediyem " ?

Bu  parçanın  anlatımı  için  aşağıdakilerden  hangisi söylenemez?

A
Karşıt düşünceler, alıntılar yoluyla ortaya konmuştur.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Anlatılmak istenen, soru yoluyla pekiştirilmiştir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Kişileştirmeye ağırlık verilmiştir.
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Konuşma havası içinde yazılmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Betimleyici öğeler kullanılmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 37

Felsefe günümüzde bir meslek haline geldiği için, akade­mik bir birimde çalışan ve sırf maaş aldığı için o işle ilgile­nen insanlar var. İçinden geldiği için ya da kendisini felse­fe dışında ifade edemediği için değil. Her nasılsa bir felse­fe bölümüne kapağı atmış ve oradan ekmek parası kaza­nabilmek için terfi etmek zorunda olan kişinin belirli bir üretimde bulunması gerekiyor. Akademik gelenekler gere­ği, bu üretimin de çok "uçuk " sözler söylemeyen bir yazı biçiminde olması gerekiyor. Böylece, bilinenlerin tekrarı olan, suya sabuna dokunmayan, sıradan yazılar çıkıyor ortaya. Oysa felsefe yazılarının, tabuları yıkması, deyiş yerindeyse "uçması " gerekir.

Aşağıdakilerden hangisi, bu parçada yakınılanlardan biri değildir?

A
Alanında uzmanlaşmamış kişilerin felsefe yazısı yazması
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Felsefenin akademik bir işe dönüştürülmesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Felsefenin geçim sağlama aracı olarak görülmesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Yeni, sarsıcı şeyler söylemeyen felsefi metinler yazılması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Felsefeyi bir tutku olarak yaşamayanların felsefeye yönelmesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 38

Müzik bir serüvendir. Neden bu serüveni yaşamayalım? Bir gitar bizi İspanyol rüyasına götürürse ne güzel olur! Ya Japonların insanın içinde incelikle dolaşan ezgileri?.. Bach ^ ın görkemli müziğini dinlememek ne büyük yoksun­luktur! Bir ud taksiminin esintileri neden bizi alıp götürme­sin? Caz müziğinin sürükleyici ritmini, zengin ezgilerini ne­den tanımayalım? Rock müziğinin hareketli sahnelerine kendimizi kaptırmaktan neden korkalım? Tangoların tadı­na neden varmayalım? Önyargılarımızı bırakalım. Sınırla­ra, çağlara sıkışıp kalmayalım. Bırakalım müzik, insanları sevgiyle bir araya getirsin.

Bu parçada müzikle ilgili asıl vurgulanmak istenen, aşağıdakilerden hangisidir?

A
Yaşamı renklendiren evrensel nitelikleriyle insanları birbirine bağladığı
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Türlerinin birbirinden beslenmesinin kaçınılmaz olduğu
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Türleri arasında önemli farklar olduğu
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Her insanın farklı bir tarzından keyif alabileceği
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
İnsanların toplumsal sorunlardan uzaklaşmasını sağladığı
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 39

Osmanlı döneminden başlayarak Fransızcadan pek çok sözcük almışız. Chaislangeu sözcüğünü alıp şezlong yaptığımız gibi, Fransızca sözcükleri okunuşuna uygun yazarak bir anlamda Türkçeleştirmişiz. Şimdi o zamanlar yaptığımızı bile bozmaya çalışıyoruz. Şampiyonu yeniden champion, klasiki classic, taksiyi taxi, kulübü clup yapma­ya başladık. Fransızcadan aldığımız avantajı beğenmeyip "advantage " ı bağrımıza basıyoruz artık. Türkçe iyice gö­zümüzden düştü. Sizin de aklınıza geliyor mu, "Bunca zor­lukla uğraşacağımıza şunların Türkçelerini bulamaz mı­yız? " sorusu? Söyleme ve yazma yanlışları en çok Türkçeye dışarıdan girmiş sözcüklerde yaşanmıyor mu? "Taz­yik " derken hep o sorun vardı: Tazyiği denmez; tazyiki denmeli, diye uyarırdı bizi birileri. Basınç aldı bu sözcüğün yerini ve tazyik unutuldu. Kötü mü oldu? İstediğiniz kadar uğraşın, yanlış söyleyemezsiniz "basınç " sözcüğünü.

Bu parçadan, dilimize girmiş yabancı sözcüklerle ilgi­li olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

A
Okunuş ve yazılışlarında sorunlara neden oldukları
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Bir dönem, Türkçe söyleyişe uyarlanmaya çalışıldıkları
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Halkın aydınları yanlış anlamasına yol açtıkları
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Yaygınlaşmamalarının, bilinçlenmeye bağlı olduğu
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Dile yerleşmelerinin dil kirliliğine yol açtığı
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 40

Metnin dışına fazla çıkmadan, metne yeni bir soluk ve tat getirecek resim tercihleri yapmaya çalışırım. Metnin yazın dili, tekniği benim işimi bazen kolaylaştırır, bazen de zor­laştırır. Çocuk kitapları tasarımı işinin profesyonel bir ekip işi olduğuna inanırım. Yayınevi, yazar, çizer ilişkisindeki sağlam yapılanma, sonuçta işin kalitesine yansır. Samimi­yet, temel şarttır. Çocuk kitabı tasarımı yapmak; çocuk saflığını, özgürlüğünü hissetmeyi gerekli kılar.

Bu sözler, aşağıdaki sorulardan hangisine karşılık ola­rak söylenmiş olabilir?

A
Kitap tasarlamada en çok nelerden esinlenirsiniz?
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Resimlemenin çocuğun gelişimine katkıları nelerdir?
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Çocuk kitapları resimlemeye nasıl başladınız?
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Çocuk kitaplarını resimlerken nelere dikkat edersiniz?
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Bir ekiple hazırlanan çocuk kitapları daha mı başarılıdır?
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 41

"Sanat uzun, hayat kısa... " demişler. Bu sözle ne zaman karşılaşsam ya da o durduk yere aklıma düşüverse, bir ki­raz mevsimini bir de sinemayı hatırlarım. Bu söz bende eskide kalmış, hüzünlü, artık unutulmaya yüz tutmuş bir bekleyişin özlemi, karşılığı oluverir. Gelecek filmi, "pek ya­kında " yı; kiraz mevsimini bekleyen çocuk gibi beklemeyi özledim. Filmin içinden hayata, hayatın içinden filme bak­mayı ve içimi dökebilmeyi perdedeki kahramanlara... Bi­timsiz bir merak duygusuyla beslenmeyi özledim. Elimde­ki sinema biletine bakıyorum. Üzerinde barkodu olan elek­tronik bir bilet bu. Eski sinema biletlerine, hani üzerinde "Sonuna kadar saklayınız " yazısı olan biletlere hiç benze­miyor. Filmle birlikte tanığı olduğumuz hayatın kanıtı ola­cak, "yaşanmışlığı " belgeleyecek biletler yok artık. Nasıl olsun ki? "İstanbul ^ un orta yeri sinema " değil nicedir. Sine­manın yeri hayatın içinde değil, alışveriş merkezlerinde.

Bu parçada yazar, asıl aşağıdakilerin hangisinden yakınmaktadır?

A
Eski sinema biletlerinin çağın gereklerine göre değiştirilmesinden
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Sinemada, merak duygusunun yerini vakit geçirme isteğinin almasından
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Yaşam ile sinema arasındaki bağın giderek silik ve yapay bir hale gelmesinden
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Kiraz mevsiminin eski tadını ve güzelliğini yitirmiş olmasından
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Günümüzde çekilen filmlerin yalnızlık ve yabancılaşma duygularını artırmasından
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 42

Eskiçağ, Orta Çağ ve Rönesans anlatı yapıtlarında, za­man ve mekanın belirsiz bırakıldığı ve bu öğelerin önem kazanmasının romanın çıkışı ile başladığı bilinen bir şey. Bizim de masallarımız olsun, efsanelerimiz, halk hikayele­rimiz olsun, ----. Ama daha ilk romanlarımızda zaman ve mekan ilkelerinin belirginleştiğine, hatta simgeleştiğine ta­nık oluruz. Örneğin Peyami Safa ^ nın "Fatih-Harbiye " adlı romanının başlığındaki semt adları, çatışan yaşam ve dü­şünce tarzlarını simgeler. Yakup Kadri ^ nin "Kiralık Konak " ı çöken Osmanlı İmparatorluğu ^ nun simgesidir yine.

Bu parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A
zaman ve mekan birbiriyle ilişki içinde değildir
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
kahramanlara ve olaylara değil, durumlara ağırlık verir
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
gerçeküstücü bir yaklaşımla okuru bambaşka bir dünyaya götürür
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
ne zaman ne de mekan değişim gösterir
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
zaman ve mekan konusunda suskundur
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 43

(I) Hafta sonunda şehrin puslu havasından kaçıp doğaya daha yakın olabileceğimiz bir yere gitmeye karar verdik. (II) Eski arkadaşlarla bir haftalığına olsa bile hasret gider­miş olacaktık. (III) Eskihisar ^ dan arabalı vapura bindik, va­purda bizi çok lezzetli yiyeceklerle hazırlanmış bir kahval­tı bekliyordu. (IV) Hava soğuk olmasına rağmen biraz dı­şarıda kalarak kurşuni bulutlarla örtülü gökyüzünün fotoğ­raflarını çekmek istedim. (V) Ben işi uzatınca arkadaşla­rım: "Artık gel, kahvaltıyı kaçıracaksın. " demeye başladı­lar.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

A
I. cümlede sıfat görevinde eylemsi vardır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
II. cümlede ilgeç kullanılmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
III. cümledeki yüklemlerin ikisi de geçişlidir.
İpucu:
TEBRİKLER!
D
IV. cümlede ad tamlaması nesnede kullanılmıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
V. cümlede "artık" sözcüğü belirteçtir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 44

(I) Yıllardır sanat ve kültür sorunları üzerine didikleyici bir biçimde okuyor, düşünüyor ve yazıyorum. (II) İlgi alanla­rım geniş, meraklarım çeşitli. (III) Ama, hiçbir zaman her konuda ahkam kesmek ve bilirkişi rolü oynamak gibi bir ni­yetim olmadı. (IV) Yazılarımda kimi zaman, amacını aşan bir uzman üslubu, bir otorite havası görürseniz, bunu niye­time değil, ifade kusurlarıma yormanızı isterim. (V) Bu ya­zıları kitaplaştırmak üzere bir araya getirirken yazılar üze­rinde herhangi bir değişiklik yapmadım.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra, "Bu yüzden geniş bir yelpazeye yayılan enerjim, dikkatim dağılıyor. " cümlesi getirilebilir?

A
I
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
II
İpucu:
TEBRİKLER!
C
III
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
IV
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
V
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 45

Biliyorsunuz, kimi zaman filmlerimle, kimi zaman da jüri üyesi olarak Cannes Film Festivali ^ ne katılıyorum. Uzak­tan bakılınca çok güzel görünüyor; ama Cannes aslında çok acımasız bir yerdir. Seyirci filmi beğenmezse: "Bu yö­netmenin şu filmi iyiydi, o eskiden şöyleydi. " demez. ---- O yüzden gala gösterimleri biraz gergin geçer burada. Ama bunun iyi bir yanı da var: En azından filminiz hakkındaki gerçeği ilk ağızdan öğrenirsiniz.

Bu parçada boş bırakılan yere, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisinin getirilmesi uygun ol­maz?

A
Daha film seyredilirken başlar protestolar, ıslıklar.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Dünyanın en ünlü, en usta yönetmeni de olsanız para etmez o an.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Herkes düşüncesini kimseden çekinmeden ortaya koyar.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Filmin niteliğinden çok, sizin büyüklüğünüz önemlidir onların gözünde.
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Fazlasıyla açık sözlü, fazlasıyla dobradır herkes.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 46

(I) Toplum ve birey, sadece bilimle açıklanamaz. (II) Toplum yapılanmasının ve insan psikolojisinin matematiksel kesinlikle açıklanamayan, formüllere dökülemeyen alacakaranlık bir bölgesi vardır. (III) Dostoyevski olmasaydı, insan psikolojisi hakkındaki bilgi ve sezgilerimiz eksik kalır­dı. (IV) 19. yüzyıl Fransa ^ sında yaşayanları, toplumun bir yere doğru akışını ve sistemi, Balzac ^ ın romanları kadar iyi anlatan hiçbir ürün yoktur. (V) İşte edebiyat o bölgeyi aydınlatarak bizim kendimizi daha iyi tanımamızı sağlar.

Bu parçanın anlam akışındaki bozukluğu gidermek için, numaralanmış cümlelerden hangilerinin yeri değiştirilmelidir?

A
I. ile II.                    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
I. ile III.                    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
II. ile IV.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
III. ile V.                  
İpucu:
TEBRİKLER!
E
IV. ile V.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 47

Savaş çıkarsa insanlığın asıl kaybı, "insanlığı " olacaktı.

Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A
Bileşik zamanlı eylem
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Tamlananı sıfat almış ad tamlaması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Ünsüz benzeşmesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Hem yapım hem çekim eki almış ad
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Belirtme durum eki almış ad
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 48

           O kadar istedi ki bir şeyi bugün içim

Dedim kendi kendime: "Bari çocuk olaydım! "

Bu dizelerde tırnak işareti içinde verilen söz, aşağıda­kilerden hangisidir?

A
Özne
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Yüklem
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Belirteç tümleci
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Belirtili nesne            
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Belirtisiz nesne
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 49

Çiçeklerin en güzel zamanında yere yüzükoyun uzanıyo­rum.

Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yoktur?

A
Belgisiz sıfat
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Azlık-çokluk belirteci
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Niteleme sıfatı
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Belirtili ad tamlaması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Bileşik yapılı belirteç
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 50

İlişkileri (I) aralarında güçlü bir dostluk oluşacak (II) kadar gelişmiş (III) ilerlemiş; böylece birlikte hareket etme (IV) çalışma (V) sorunlara çözüm bulma olanağı doğmuştu.

Bu parçada numaralanmış yerlerin hangisine virgül (,) getirilemez?

A
I
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
II
İpucu:
TEBRİKLER!
C
III
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
IV
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
V
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 51

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı var­dır?

A
Önümüzdeki cumartesi İstanbul ^ da yoğun kar yağışı bekleniyormuş.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Burası da dünyadan elini eteğini çekmiş birisi için bulunmaz bir yerdi.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Edebiyatımız da köy sorunlarına geniş yer verilmiştir.
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Onun ilk filmleri de uzun süre, istenen seyirci kitlesine ulaşamamıştır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
En kötüsü de kimseden beklentisinin kalmamasıydı.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 52

Türkiye, enerji kaynakları ve tarımsal ürünlerin çeşitliliği bakımından dünyadaki önemi gün geçtikçe artmaktadır.

Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin han­gisinden kaynaklanmaktadır?

A
Yanlış sözcük kullanılmasından
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Tamlayan eki eksikliğinden
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Gereksiz sözcük kullanılmasından
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Yüklemin eylemsi olmasından
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Dolaylı tümleç eksikliğinden
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 53

Perçemli Sokak ve Âşık Merdiveni. Bunlar Oktay Rıfat ^ ın şiir kitaplarına verdiği adlar. Bu iki adı da duyduğum za­man çok sevmiştim. Oktay Rıfat ^ ın bulduğu ve şiirine ya­kıştırdığı başlıklar olarak ne güzeldiler! Ancak sonra ne ol­du? Olan şu: Perçemli Sokak diye Galata ^ da bir sokak var­mış, Âşık Merdiveni de benim şimdiye dek duymadığım bir çiçeğin adıymış. Bunları öğrenince Perçemli Sokak ^ ın da Âşık Merdiveni ^ nin de benim için bir çekiciliği, büyüsü kalmadı. Neden acaba? Böylesi bir sorunun cevabı zor ol­masa gerek. Şiir gerçekle ilgilenir. Gerçeği işler, kalkındırır; ama Pierre Reverdy ^ nin sözüyle, "gerçeğin bir asalağı olmamalıdır. "

Bu parçada geçen "gerçeğin bir asalağı olmak " sözüyle O. Rıfat ^ ın şiirine yöneltilen eleştiri, aşağıdakilerden hangisi olabilir?

A
Sokak adlarından  yola çıkılarak adlandırılmasının, gerçeklik duygusu yaratmasını engellemesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
İstanbul ^ un bildik semtlerini sanki ilk kez duyuluyormuş hissi yaratarak okuyucuya sunması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Ancak gerçeğe bağlı kalarak var olabilen bir özellik göstermesi
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Hemen her düzeyden okura seslenmeyi hedefleyerek yaşamı olduğu gibi aktarması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Verilen adların, içerikle ilgisiz olup sadece bir süs niteliği taşıması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 54

(I) Edebiyat dünyasında, ünlü şairlerin şiir çevirisi yapma­sına pek sık olmasa da tanık olmaktayız. (II) Onların, çe­viri yaparken kendilerini bir çevirmen olarak görmedikleri bellidir. (III) Sözün özü, onlar kendilerini her şeyden önce şair olarak görürler. (IV) Çevirdikleri şiiri kendi şiir dünya­larına uyarlarlar, kendi şiirlerini yazarlar. (V) Kimi büyük şairlerin, çeviri yaparken kendi şair kimliklerini unuttukları da olur. (VI) Bunlardan hangisi daha iyidir bilmiyorum; ama ne olursa olsun, büyük şairlerin yaptığı çeviriler her zaman ötekilerden daha çok ilgi görüyor.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisinin, kendinden önceki yargının sonucu olduğu anlaşıl­maktadır?

A
II
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
III
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
IV
İpucu:
TEBRİKLER!
D
V
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
VI
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 55

Aşağıdaki dizelerin hangisinde, iyimserlik söz konusudur?

A
Kardeş, senin dediklerin yok
Halay çekilen toprak bu toprak değil
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Çamı bitmiş, kavağı azalmış
Gamla örtülü bayırlar, çıplak değil
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Bakımsızlıklarla göçüp gitmiş cihan
Mevsimler soğumuş, sular azalmış
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Gün doğar, tarla kuşları uçuşurlar
Ağır bir aydınlık, bildiğin şafak değil
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Kardeş, görmüyorum ama hala duyabiliyorum
Geçmiş zamanlar geleceklerden parlak değil
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 56

Bazıları, kolay yazılmış damgasıyla kimi şiirlerin yüzüne kara çalmak istiyor. Oysa Ahmet Muhip Dıranas ^ ın "Atlıka­rınca " şiirinden de anlaşılacağı üzere, kolay yazılmış duy­gusunu veren şiirler,

Bu parça aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalı­dır?

A
ancak büyük şairlerin değerlendirebileceği şiirlerdir
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
geleneğe yaslanarak, ondan yararlanarak oluşturulur
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Ahmet Muhip ^ in tarzının dışındaki şiirlerdir
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
gerçekte büyük bir emekle dokunmuşlardır
İpucu:
TEBRİKLER!
E
büyük bir birikim olmadan oluşturulan şiirlerdir
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
56 tamamladınız.
Liste
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
1112131415
1617181920
2122232425
2627282930
3132333435
3637383940
4142434445
4647484950
5152535455
56
Geri dön

Bunları da gezebilirsin.

AYT Edebiyat Denemesi – 25

AYT EDEBİYAT DENEMESİ – 25 1. Herman Melville, dünya edebiyatında eşine rastlanmayan (I)(benzeri bulunmayan) bir …