Masallar, Masalların Özellikleri, Masalların Biçim Özellikleri, Türk ve Dünya Edebiyatında Masallar

Masallar

  • Genellikle olağanüstü olayların anlatıldığı; kahramanları İnsanlar, hayvanlar ve ço­ğunlukla olağanüstü varlıklar olan anonim anlatılara masal denir.
  • Masallar eski dönemlerde kuşaktan kuşağa “‘masal anası, masal ninesi” adı verilen kişilerce anlatılarak aktarılmıştır.
  • Masal türü anonim olduğundan sonradan bazı yazarlar tarafından yazıya akta­rılmış veya derlenmiştir.
  • Masallarda yer ve zaman kavramları belirsizdir. ( örneğin masallar genellikle “evvel zaman içinde, bir varmış bir yokmuş, günün birinde” gibi belirsiz zaman ifade eden sözlerle başlar ya da olaylar “Kafdağı ” gibi hayal ürünü yerlerde geçer.)
  • Kahramanlar olağanüstü özellikler taşır ve her zaman tek yönlüdür.) İyiler her zaman iyi, kötüler her zaman kötüdür.)
  • Masallar genellikle çocuklara yönelik olduğundan, bir öğütte bulunmayı ve ders vermeyi amaçladığından İyiler her zaman ödüllendirilir kötüler İse her zaman cezalandırılır.
  • Masallar evrensel özellik taşıdığı İçin kesinlikle dinî ve millî motifler İçeımez.
  • Masallarda kahramanlar bazı kavramları sembolize eder.Üvey anne          / zulmü

    Üvey kız kardeş / kıskançlığı

    Keloğlan              / şans ve zekayı

    Köse                    / kötülüğü ve ihaneti

    Tilki                      / kurnazlığı

    Cadı                    / kötülüğü

  • Dürüstlük, sabır, adalet, eşitlik, bağlılık gibi evrensel değerler masallar İle ço­cuklara aktarılmaya çalışılır.
  • Masallarda neden sonuç İlişkisi yoktur. Olayların belirli bir sebebi yoktur. ( Ke­loğlan padişah olabilir, zenginle fakir yer değiştirebilir, fakir bir kız prensle ev­lenebilir vb.)
  • Masallar anlatılırken genellikle geçmiş zaman kullanılır.
  • Masallarda anlaşılmayacak kadar uzun betimlemelere yer verilmez.

MASALLARIN BİÇİMSEL ÖZELLİKLERİ

Genellikle nesir seklindedir ancak bazıları nazım-nesir karışık da oluşturula­bilir.

Masallann başında, ortasında ve sonunda kalıplaşmış İfadeler, tekerlemeler kullanılır.

Masal içerisinde fıkra,mani,ağıt gibi türlerden de yararlanılır.

Masallarda anlatım kısa ve yoğundur.

Masallar yapı bakımından üç bolüme ayrılır:

I. Döşeme

Masalların giriş bölümüdür. Kalıplaşmış ifadelere ve tekerlemelere bu bölümde yer verilir. (Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde… Pireler berber iken, develer tellal iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken. Tıngır elek tıngır felek demişler, bu masalı şöyle anlatmışlar.)

II. Asıl Olay

Kahramanın başından geçen olayların anlatıldığı bölümdür. Bu bölümde okuyucu­nun meraklanması sağlanır. Serim, düğüm, çözüm bu bölümde yer alır.

III.   Dilek

Bu bölümde olaylar bir sonuca bağlanır. İyiler kazanırken kötüler kaybeder. Masal güzel bir dilekle sonuca bağlanır.(Türk masalları genellikle “Onlar ermiş muradına biz çıkalım kerevetine…” şeklinde bitirilir.

 

MASALLARIN TÜRK VE DÜNYA EDEBİYATINDA GELİŞİMİ

A) TÜRK EDEBİYATINDA MASAL

  • Türk edebiyatında masallar önceki dönemlerden beri sözlü gelenekle yaşatılmıştır.
  • Türk masallarının derlenip yazıya geçirilmesi 19.yüzyılı bulur.
  • Türk edebiyatında bilinen en eski masal “Billur Köşk” masallarıdır.
  • Türk masalları ilk defa Rus Türkoloğu Radloff tarafından 1866 ile 1907 yılları arasında Asya Türklerinden derlenmiş ve bu masallar on cilt olarak yayımlan­mıştır
  • Türk masalları üzerine araştırma yapan bir başka isim Pertev Naili Boratav’dır. “Zaman Zaman İçinde” ve “Az Gittik Uz Gittik” adlı eserleriyle Türk masalları hakkında önemli bilgiler vermiştir.
  • Eflatun Cem Güney de Türk masalları üzerine araştırmalar ve derlemeler yap­mıştır ” Açıl Sofram Açıl, Gökten Üç Elma Düştü, Evvel Zaman İçinde” gibi eserleri bulunmaktadır.
  • Ziya Gökalp; Kuğular, Kolsuz Hanım, Alageyik, Küçük Hemşire adlı masallarını “Altın Işık” eserinde toplamış ve masal geleneğimize katkıda bulunmuştur.
  • Türk edebiyatında en tanınmış masal ise “Keloğlan Masalları “dir.
  • Türk masallarında pirler, Hızır ve dervişler dışındakilerin duası ya da dileği ka­bul olmaz.
  • Türk masallarında 3, 7, 40 gibi sayıların mitolojiden gelen belirli bir kutsallığı vardır.

 

B) DÜNYA EDEBİYATINDA MASAL

  • Dünya edebiyatında masalların ortaya çıkışı ile ilgili birçok görüş bulunmaktadır. Genel anlayışa göre masalların temelini Hint ve Yunan mitolojileri oluşturmaktadır.
  • Hint masallarının en eskisi olarak “Beş Masal Kitabı” anlamına gelen “Pança-tantra” adlı masallar kabul edilir.
  • En ünlü masallardan biri de Arap masalları arasında önemli bir yeri olan “Binbir Gece Masal lan “dir. Bu masalların kahramanları Şehriyar adlı bir şehzade ile onun eşi Şehrazat’tır. Bu eser Batı dillerine de çevrilmiştir ve dünyada bir klasik haline gelmiştir.
  • Alman edebiyatında Grimm Kardeşler Alman masallarını derlemişler ve “Çocuk ve Yuva Masalları” adıyla yayımlamışlardır. Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler, Rapunzel, Hansel ve Gretel, Bremen Mızıkacıları,, Uyuyan Güzel, Fareli Köyün Kavalcısı, Kurbağa Prens, Kırmızı Başlıklı Kız bu masalların en tanınmışlarıdır.
  • İran edebiyatında ise en tanınmış masallar “Binbir Gündüz Masalları” dır.
  • Danimarka edebiyatının en ünlü masalları ise Andersen Masalları’dır. Bu ma­sallar arasında Kurşun Asker, Kibritçi Kız, Sinderella, Karlar Kraliçesi sayılabilir.
  • Yunan edebiyatında Ezop Masalları; Fransız edebiyatında Perrault Masalları Dünya edebiyatının diğer önemli masallarından sayılmaktadır.
error: Maalesef! İçerik kopyalanamaz.