Neden – Sonuç Cümleleri (Konu Anlatımı-Örnek Cümleler-Çıkmış Sorular)

Neden Sonuç Cümleleri

Bu yargılar neden – sonuç ilişkisiyle birbirine bağlıdır. Cümlede neden – sonuç ilişkisiyle birbirine bağlı iki de­ğişik yargı bulunmaktadır. Bu yargılar genellikle “için, ötü­rü, dolayı, çünkü, – den…” gibi sözcük ya da eklerle oluş­turulur.

  • Dersi unuttuğu için derse gelmemiş.
  • Gürültüden uyuyamadık.
  • Hiç mutlu değil çünkü mutlu olmak istemedi hiçbir za­man.
  • Beni görünce çok şaşırdı.

Neden-sonuç cümlelerinde mutlaka gerçekleşmiş, bitmiş bir sonuç vardır.

ÇIKMIŞ SORU ÖRNEKLERİ

Örnek

(I) Yaşça sınıfın en küçüklerindendim. (II) Okumayı çok severdim. (III) Haftada en az bir kitap okurdum. (IV) Oku­duklarım değişik türde kitaplardı. (V) Bunlar arasında en çok serüven romanlarından hoşlanırdım.

Yukarıda numaralanmış cümlelerden hangileri neden – sonuç ilişkisiyle birbirine bağlıdır?

A) I ve II

B) II ve III

C) II ve IV

D) III ve IV

E) IV ve V

(1995-ÖSS)

Çözüm

II. cümledeki “okumayı çok sevme” yargısı “Haftada en az bir kitap okuma” sonucunu doğurmuştur. Diğer cümle­lerde neden – sonuç ilgisi yoktur. Burada dikkat edilmesi gereken konu, bu parçada cüm­leler arasında neden – sonuç ilişkisi belirten sözler kulla­nılmadan bir neden – sonuç ilişkisi bildirilmiştir. Bu, dü­şüncenin akışıyla (cümlelerin sıralanışıyla) ortaya çık­maktadır. “Okumayı çok sevdiğim için haftada en az bir kitap okur­dum.” biçiminde de ifade edilebilecek bir cümle iki bağım­sız yargı olarak ortaya konmuştur.

Yanıt: B

Örnek

(I) O, işlediği konulan genellikle Osmanlı İmparatorlu­ğumun çöküş döneminin başladığı 17. ve 18. yüzyıllar­dan alır. (II) Oyunları o dönemin düşünüş biçimini, törele­rini karikatürize ettiğinden değerlidir. (III) Güldürme öğe­sine bağlı kalarak bilgili bilgisiz, erdemli erdemsiz kişiler arasındaki çelişkileri yansıtır. (IV) Kurumların, dolayısıyla da toplumun hicvine yönelir. (V) Mizah anlayışı, gelenek­sel mizah anlayışımıza uyduğundan, yapıtlarından halk da hoşlanır, aydınlar da.

Yukarıdaki parçada numaralanmış cümlelerin hangi­lerinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

A) I. ve II.

B) I. ve III.

C) II. ve V.

D) III. ve IV

E) IV.ve V.

Çözüm

II: cümlede “oyunların değerli olmasına” “o dönemin dü­şünüş biçimini, törelerini karikatürize ettiğinden (dolayı)” sözü neden olarak gösterilmiştir. Yine V. cümlede “yapıt­lardan hoşlanmaya” “geleneksel mizah anlayışımıza uy­duğundan (dolayı)” sözü neden olarak gösterilmiştir. Di­ğer cümlelerde böyle bir neden-sonuç ilgisi yoktur.

Yanıt C

Örnek

(I)   Köşe yazılarını dışarıda tutacak olursak günümüz edebiyatında türler arasında kesin çizgiler pek kalmadı.(II)  Uzun öykü, anlatı, roman iç içe geçebiliyor. (III) Bu durum bana kolaylık sağlıyor. (IV) Kaldı ki ben yazmaya başladığımda sonunun türsel açıdan nereye varacağını kestiremiyorum çoğu zaman. (V) Deneme diye başlıyo­rum romanlaşıyor.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangileri, kendinden önceki cümlede belirtilenleri destekler ni­teliktedir?

A) I. ve III.

B) II. ve V.

C) III. ve IV.

D) III. ve V.

E) IV. ve V.

(2009-ÖSS)

Çözüm

II. cümledeki “uzun öykü, anlatı, roman iç içe geçebili­yor.” cümlesi I. cümledeki türler arasında kesin çizgilerin olmadığı düşüncesini destekliyor. V. cümledeki yargı ise yazının türünün nereye varacağını kestiremiyorum dü­şüncesini destekliyor.

Yanıt : B

error: Maalesef! İçerik kopyalanamaz.