Tevfik Fikret Hayatı ve Eserleri

Tevfik Fikret Hayatı ve Eserleri

1.       24 Aralık 1867’de İstanbul’da dünyaya gelmiştir.

2.       Eğitimine Mahmudiye Valide Rüştiyesi’nde başladı.

3.       93 Harbi olarak bilinen  Osmanlı- Rus savaşında okuduğu okul göçmenlerin yerleştirilmesi için boşaltılınca Galatasaray Lisesi’ne devam etti.

4.       Galatasaray Lisesi’ni birincilikle bitirdi.

5.       İstişare odasında memurluğa başladıysa da burada aldığı ücretle geçinemeyince Gedikpaşa Mektebi  İdadisinde  Fransızca ve güzel yazı dersleri verdi.

6.       Mirsad dergisinin açtığı şiir yarışmasında birinci olarak adını edebiyat çevrelerinde duyurdu.

7.       1892 yılında açılan sınavı kazanarak Galatasaray Lisesi’nde Türkçe öğretmenliğine başladı.

8.       1896 yılında Robert Koleji’nde Türkçe öğretmeni olarak başladı.

9.       Okulun hemen yakınına “Aşiyan” adını verdiği  evine yerleşti .

10.   Robert Koleji’nde öğretmenliğinin  ikinci yılında okulun müdürü oldu.

11.   II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Robert Koleji’nde bir dizi yenileşme hareketine yapmaya başlayınca dönemin Maarif Nazırı Emrullah  Efendi ile araları açıldı ve bu görevinden istifa etti.

12.   19 Ağustos 1915’te Aşiyan’da öldü.

13.   Servet-i Fünun edebiyatının en büyük şairlerindendir.

14.   Recaizade Mahmut Ekrem’in telkinleriyle Servet-i Fünun dergisinin başına geçmiş  ve etrafına topladığı gençlerle Batı etkisinde bir edebiyatın gelişmesinde etkili olmuştur.

15.   Gençken yazdığı ilk şiirlerinde Divan edebiyatının mantığı çerçevesinde din, bahar, aşk ve şarap gibi konuları işlese de değişmesindeki en büyük etken hocası Recaizade Mahmut Ekrem olmuştur. Abdülhak Hamit Tarhan’ın şiir anlayışını da benimsemiştir.

16.   Tevfik Fikret’in edebi yaşamı 2 bölümde incelenir.

Birinci bölüm Servet-i Fünun edebiyatı içerisinde bulunduğu dönemdir ki bu dönem tamamen sanat için sanat anlayışı yazdığı  ve siyasetten uzak olup bireysel yazdığı dönemdir. Bu dönemde bu tarz şiir yazmasındaki en büyük unsur tabi ki II. Abdülhamit’tir.

İkinci dönem ise dergi kapatıldıktan  sonra  ve özellikle II. Meşrutiyet’in ilanından sonra toplumsal konulara yöneldiği ve sanatını  halkın acıları ve sıkıntılarını  anlattığı dönemdir.

17.   Duyuş tarzı bakımında ilk şiirlerinden itibaren romantizmin etkisi var gibi görünse de  biçim bakımından parnasizmin etkileri görülür.

18.   Rahat yazmayı kolaylık sağladığını düşündüğü serbest nazıma benzeyen serbest müstezatı kullanmıştır.

19.   Eski edebiyatın nazım biçimlerini terk ederek “sone, terza-rima”   kullanmıştır. Hatta edebiyatımızda sone nazım biçimini ilk defa o kullanmıştır.

20.   Nazmı nesre yaklaştırarak şiire bir rahatlık sağlar.

21.   Cümlenin birkaç dizede ya da beyitte anlatılmasını sağlayan anjanbmanı çok sık kullanmıştır.

22.   Aruzu Türkçeye ustalıkla uygulamıştır. Sadece “Şermin ” isimli  çocuk şiirlerini heceyle yazmıştır.

NOT:  Bu yönüyle Yahya Kemal’e benzemektedir.  İkisi de aruzu çok iyi kullanmışlar  ve  Yahya Kemal “Ok” ,  Tevfik Fikret ise “Şermin ” isimli şiirini yazmıştır.

NOT: Aruzu Türkçeye ustalıkla uygulayan yazarlarımız: Tevfik Fikret, Mehmet Akif  ve Yahya Kemal .

23.   Şiirlerinde genellikle ağır dil kullanır. Türkçe olmayan sözcük ve tamlamalara yer vermiştir. Fakat sanatının son döneminde sade bir dille yazmaya yönelmiştir.

24.   “Sis”, “Tarih-i Kadim”, “Ferda”, “Bir Lahza-i Taahhür” isimli şiirlerinde yalnızlık, karamsarlık ve bunalım göstermektedir.

25.    Sis adlı şiirinde ise II. Abdülhamit dönemi İstanbul’unu anlatmış ve  eleştirmiştir.

26.   “Doksan Beşe Doğru” ve “Han-ı Yağma”  isimli  şiirlerinde İttihat ve Terakki döneminde soygun ve hırsızlıkları eleştirmişlerdir.

27.   “Haluk’un  Defteri” adlı eserinde şiirlerinde oğlu Haluk’un üzerinden gençlere seslenmiştir. Gençlere çalışkanlık, yurt sevgisi, hak ve hukuk noktasında öğütler vermiştir.

28.   “Rübabın Cevabı” isimli eserinde  halkın acılarını işlemiş ve yönetimin baskı ve haksızlıklarına değinmiştir.

29.   Recaizade Mahmut Ekrem’in şiirin konusu her şey olabilir  görüşünü daha da derinleştirerek şiire yeni boyut kazandırmıştır.

30.   “Tarih-i Kadim’e Zeyl “ de Mehmet Akif Ersoy’la  girdiği tartışmalara değinir ve din ve doğa üzerindeki görüşlerini açıklamıştır.

31.   Tevfik Fikret, manzum hikaye konusunda da başarı göstermiştir. Balıkçılar , Nesrin, Ramazan Sadakası   ve Hasta  Çocuk isimli önemli eserlerini manzum hikaye ile yazmıştır. Yine bu  noktada Mehmet Akif Ersoy’la benzerlik göstermektedir. O da manzum hikayede başarılı eserler vermiştir.

32.   Fransız parnasyenlerinden etkilenmiştir.

33.   Gözleme ve doğa betimlemelerine önem vermiştir.

 

Rübab-ı Şikeşte (Kırık Saz)

Haluk’un Defteri (Oğlu Haluk’a seslenerek öğüt verdiği şiileri)

Rübabın Cevabı

Tarih-i Kadim (Din ve Tarih üzerine görüşleri)

Şermin (Heceyle yazdığı çocuk şiirleri)

 

 

Bunları da gezebilirsin.

Abdurrahim Karakoç Kimdir, Hayatı, Biyografisi, Eserleri, Özellikleri, Edebi Kişiliği…

Abdurrahim Karakoç Kimdir, Hayatı, Biyografisi, Eserleri, Özellikleri, Edebi Kişiliği… Kahramanmaraş’ ın Elbistan ilçesine bağlı Ekinözü …