Zamirler – Konu Anlatımı

ZAMİRLER

Adların  yerine geçen ve onların görevlerini üstlenen ya da eklere denir. Zamirler, çekim eki alırlar.

  • Ben seni unutmak için sevmedim.
  • Buralardan hepimiz bir gün gideceğiz.
  • Bu senin olsun, öbürünü isterim.
  • Bazıları küsmüş, haberin olsun.
  • Dün akşam rüyama giren sen miydin?
  • Seninki yine okula gelmedi?
  • Sizi de aramıza almak isteriz ; ama bu şartlarda bu durum söz konusu değil.

 

SÖZCÜK HALİNDEKİ ZAMİRLER:

1) ŞAHIS  (KİŞİ) ZAMİRLERİ

Şahıs isimlerinin yerine kullanılır. Bunlar  “ben , sen o , biz , siz , onlar  ve kendi (dönüşlülük zamiri)” dir.

  • Sen bizim çocuğu  pek tanımazsın.
  • Ben sen de tutuklu kaldım.
  • Kendim ettim , kendim buldum.
  • Onlarmış geceleri kapımı çalan avareler.
  • O, her zaman yaptığı davranışlarla bizi kendine hayran bırakır.
  • Siz yok musunuz siz derya kuzuları!
  • Biz bu insanları nerden tanıyoruz?
  • Benim sorunum erken kalkamamak.
  • Bu kitaplar bugün bende kalsın.

 

NOT: Şahıs zamirleri  bir isim tamlamasında tamlayan da olabilir, tamlanan da olabilir.Kendi zamiri ise; hem tamlayan hem de tamlanan olabilir.

  • Senin derdin başkadır, kimse bilmez ki yavrum.
  • Onun gözleri çok güzel.
  • Bu olayların bu duruma gelmesini Ali’nin kendisi istedi.

NOT: Kendi  zamiri cümlede özneyi pekiştirmek için diğer kişi zamirleriyle birlikte kullanılır.

  • Bu elbiseyi ben kendim diktim.
  • Bu sorunun cevabını sen kendin ver.
  • Kendi arabasıyla gitti.

NOT:  “ ben  ve sen ” zamiri yönelme durum eki aldıklarında zamirin kökünde değişiklik meydana gelir.

  • Bana her zaman saygı duymalısın.
  • Sana ne diyeyim bilmiyorum ki…

NOT:  Kişi zamirleri yapım eki alarak isim, sıfat, zarf veya fiile dönüşebilir.

  • Bu düşünceyi kesinlikle benimsemeyiz.
  • Benlik kaybedildi mi , özgürlük kaybedilmiş demektir.
  • Arkadaşın çok bencil birine benziyor.
  • Çok bencil davranıyorsun dostlarına karşı.

 

2) İŞARET ZAMİRLERİ  

Adların yerini işaret yoluyla tutan sözcüklerdir. “ bu , şu, o, bunlar, şunlar, onlar, öteki , beriki, diğeri, böyleleri, şöyleleri,  öbürü ”

  • Bence diğeri  daha kaliteliydi.
  • Şunun şurasında sınava iki ay kaldı.
  • Bu taşındır  diyerek diksem başına Kabe’yi.
  • Bunun sözlerine güven olmaz.
  • Böylelerinden insana zarar gelmez.
  • Bu benim fikrim değildi; ama uygulamak zorunda kaldım.

NOT: İşaret zamiri  bir tamlamanın ya da cümlenin yerini tutabilir.

  • Masanın örtüsü kirlenmiş, onu yıkayınız.
  • Bugün eve erken geleceksin , bunu biliyorsun.
  • Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, bunu herkes bilmeli.

NOT: İşaret zamiri   bir ada yönelik olursa sıfat olurlar.

  • Bu çikolatayı sana aldım.
  • Bunu sana aldım.
  • Beriki sokaktan sağa dönün.
  • Berikinden sağa dönün.
  • Şu resim oraya çok yakışmış.
  • Şu, oraya çok yakışmış.

3) BELGİSİZ ZAMİRLER 

Adların yerini belli belirli tutan zamirlerdir. “biri, her biri, herhangi biri, birkaçı, birçoğu, bir takımı, şey, hiçbiri, falan, filan, hepsi, kimse, herkes, öte beri….”

  • Eve öteberi almak için pazara gitti.
  • Biri yer, öbürü bakar;  kıyamet ondan kopar.
  • Anlatıların birçoğu gerçek olaylara dayanmıyor.
  • Arkadaşlarının hiçbiri onu aramadı.
  • Herkes ayağını denk alsın.
  • Birkaçını  aldım ; ama neden sonra göremedim.

NOT: Belgisiz zamirlerin özne olduğu durumlarda yüklem çoğullanamaz.

  • Onlardan birçoğu bu olayı bilmiyorlar.  (bilmiyor)
  • Bunlardan her biri birer cılız eserlerdir.  (eserdir)
  • Arkadaşlardan birkaçı bizi terk ettiler.  (etti)

NOT:  falan filan anlamı veren yakıştırma sözcüklerle yapılan ikilemelerde ikinci sözcük belgisiz zamirdir.

  • Arkadaş kitap mitap okumaz.
  • Kitapçıya defter mefter almak için gitti.

NOT:  Belgisiz zamirler ada yönelik olarak kullanılırsa belgisiz sıfat olurlar.

  • Kimi insanlar iyilikten anlamaz.
  • Kimileri iyilikten anlamıyor.
  • Bazı öğrenciler, sınavı kazanacak, bazıları  kazanamayacak.
  • Birkaç iyi adam (!) durumu değerlendirmek üzere toplandı.
  • Birkaçımız o yıllarda durumu ciddiyetini anlamamıştık.

4) SORU ZAMİRLERİ

Bir adın yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir. “ ne , kim, hangi, kaç”

  • Bu soruyu  kim hazırladı?
  • Beni arayan kimdi?
  • Hangisini daha çok beğendin?
  • Kaçını çözemedin sınavda çıkan  soruların?
  • Arkadaşın nereden geliyor?
  • Hangimiz yanlış yapmadık ki bu hayatın içinde?

 

NOT: “ne ” sözcüğü bir adın yerini tutmak üzere kullanıldığında soru zamiri , “hangi ” anlamındaysa soru sıfatı,  “niçin ” anlamındaysa soru zarfı olur.

  • Ne gün görüşeceksin onunla? (sıfat)
  • Yarınki törende  ne giyeceksin? (zamir)
  • Ne ağlarsın benim zülfü siyahım?  (zarf)

 

EK HALİNDEKİ ZAMİRLER:

1) İLGİ ZAMİRİ:

Tamlayan durumundaki  adın yerini tutan ve tamlayana bitişik yazılan –ki ekidir.  “ neyinki ve kiminki ” sorularına cevap verir.

  • Bizimki bu konuyu  yine dile getirdi.
  • Salonunki kırıldı, onları değiştirelim.
  • Bizim evimiz üç, Şükrangilinki iki odaydı.
  • Benim babam seninkini döver.

 

NOT: İlgi zamiri, sıfat yapan –ki ve bağlaç olan –ki ile karıştırılmamalıdır.

  • Duvardaki resimleri indirir misin?
  • Her derdin  bir çaresi var ki Allah onu insanlara vermiş.
  • Seninki yine sınava geç kalmış.

2) İYELİK ZAMİRİ

İyelik ekleri, iyelik zamiri olarak da kullanılır.

  • Odam kireçtir benim.

Yüzüm güleçtir benim.

  • Adamın gözleri gülüyordu.
  • Gözleri bir içim su

İçim yandı doğrusu

  • Kamyonun kasasında  domatesleri alır mısın ?

 

Bunları da gezebilirsin.

Soru Zarfları Nedir, Özellikleri, Örnek Cümleler, Örnek Sorular…

Soru Zarfları Nedir, Özellikleri, Örnek Cümleler, Örnek Sorular…