Türk Dili ve Edebiyatı Kaynak Sitesi

9.Sınıf Dil ve Anlatım Konu Kavrama Testleri (Test Çöz – Online) – 2

9.Sınıf Dil ve Anlatım Tarama Testleri - 2

Soru 1

Ne dönüp duruyor havada kuşlar

Nereden çıktı bu cenaze, ölen kim?

Bu dizelerdeki altı çizili gösterge aşağıdakilerin hangisiyle ilişkilendirilebilir?

A
Görsel gösterge      
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Belirti    
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Sosyal gösterge  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Belirtke
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Simge  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 2

        Türkçe, bitki isimleri bakımından son derece zengin bir dildir. Ancak bu bitkiler dağlarda, kırlarda var olan bitkilerdir. Yerleşik hayatın sonucu ortaya çıkan tarımsal bitkiler değil. İlginçtir, Türkçede tarımsal ürünlerle ilgili isimler çoğunlukla başka dillerden alınmıştır. Önceleri dilimizde yabancı sözcükler pek yokken İslamiyet ^ i kabul ettikten sonra Arapça ve Farsça sözcükler dilimizde yer almaya başlamış. Onlarla dini alanda ilişkilerimiz yoğun olduğu için de dilimize giren sözcükler ilk olarak dini terimler olmuştur.

Bu parçada, dil ile kültür ilişkisi açısından aşağıdaki sonuçlardan hangisine varılabilir?

A
Dildeki değişimler, kültürü de değiştirir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Kültürel birikim ve değişimler dilde yerini alır.
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Dil, kültürün ayrılmaz bir parçasıdır.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Dil ve kültür, bir milletin en önemli ortak özelliklerini oluşturur.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Dil ile kültür kuşaklar arasında köprü görevi görür.    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 3

        Çukurova bayramlığın giyerken

Çıplaklığın üzerinden soyarken

Şubat ayı kış yelini kovarken

Cennet demek sana yakışır dağlar.

Bu dörtlükte aşağıdakilerden hangisinde yer verilmiştir?

A
Mecaz ve yan anlam
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Şiirsellik işlevi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Doğal gösterge
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Sosyal gösterge
İpucu:
TEBRİKLER!
E
İleti  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 4

      Peyami Safa, Matmazel Noraliya ^ nın Koltuğu romanında kahramanlarını toplumsal konumlarına ve özelliklerine göre konuşturur: Roman kahramanlarından bir Osmanlı efendisi Tahir Bey ^ i " Birader, merhum defteri kabirde, ben veridatı mahsusada idim. Fakat onda hesabı zihni fevkalade idi.... " şeklinde konuştururken romanda katil biri olan Tosun ^ u "  Kusura bakma dalgadayım. Otur biraz. Otur ayaklarını öpeyim. " Şeklinde konuşturur.

Bu parçada Peyami Safa, kahramanlarını konuşmaları ile ilgili özellikleri dil bilim açısından aşağıdaki terimlerden hangisi ile belirtilir?

A
Ağız          
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Argo            
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Şive  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Konuşma dili    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Jargon  
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 5

     Türkçe kullanan herkes ‘ağaç ^ dendiğinde zihninde bir ağaç resmi canlanır. Ses ve telaffuz olarak ‘ağaç ^ söylemi, doğada var olan ‘ağaç ^ ın karşılığıdır. Söylemin gerçek dünyadaki bu karşılığına  dil bilim açısından ..................... denir.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A
Gönderge        
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Gösterge        
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Gösterilen  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Anlam      
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Belirtke
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 6
Bir millet binlerce yıl uğraşarak büyük, görkemli ve rengarenk bir bahçe meydana getirmiş. O bahçenin sahipleri, bahçede gezerken çiçekleri renginden kokusundan kolayca tanıyor, özelliklerini herkesten çok iyi biliyor. Rüzgar, ise o bahçedeki kokuları, rengarenk çiçeklerin özelliklerini alıyor o milletin gelecekteki üyelerine taşıyor. Bu durum sonsuda kadar böyle devam ediyor. Dil ile kültür de böyledir.
Bu parçada vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir? 
A
Kültür, dil aracılığıyla gelecek kuşaklara taşınır.
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Kültür ulusal nitelikteyken dil evrenseldir.      
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Dildeki değişimler, kültürdeki değişimlerin ürünüdür.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Sürekli bir değişim içinde olmayan bir kültür dile fazla ihtiyaç duymaz.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Dil, kültürü başka kuşaklara taşıyabilmesi için dilin hiç değişmemesi gerekir.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 7

           Gönül gurbet ele çıkma           

    Ya gelinir ya gelinmez         

    Her güzele gönül verme      

    Ya sevilir ya sevilmez          

              ( Erzurumlu Emrah )              

Gurbette ömrüm geçecek

Bir daracık yerim de yok

Oturup derdim dökecek

Bir münasip yarim de yok

                   ( Karacaoğlan )

Farklı yüzyıllarda yaşayan bu iki ozanın dil, üslup ve şiir anlayışlı bakımından birbirine benzemesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

A
Her ikisinin de aynı eğitimi alması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Her ikisinin de köy kökenli ozan olmaları
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Şiirleri sözlü geleneğinin ürünü olması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Şiirleri sazla söylenmeye elverişli olması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Ortak kültürel değerlere sahip olmaları    
İpucu:
TEBRİKLER!
Soru 8

     Boz toprak dalgaları, alabildiğine uzanıyor. Yeknesak ovayı ikiye bölen Porsuk Çayı şiddetli bir zelzelenin açtığı uzun, bir yılankavi yarık gibidir. Suyu hiç görünmez. Ta yanına gittiğiniz zaman bile, o, suyun cana can katan serinliğini ve rengini bulamazsınız. Boz topraklar orada çürümüş ve pıhtılaşmış sanılır. Elinizi soksanız günün hangi saatinde ve hangi mevsiminde olursa olsun bir cerahat gibi ılıktır.

Bu parçanın anlatımı için aşağıda belirtilenlerden hangisi yanlıştır?

A
Doğal göstergelerden yararlanmış.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Dil şiirsellik işlevinde kullanılmış.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Öznel anlatımı benimsemiş.
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
Alıcıyı harekete geçirmeyi amaçlamış.
İpucu:
TEBRİKLER!
E
Sözcüklerin mecaz ve yan anlamlarından yararlanmış.    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 9

    Yazarımız metinleri oluştururken ciddi bir tavır alıyor ve olabildiğince nesnelliği ön planda tutuyor. Onun yazdıklarını okuduğumuzda bilgi dağarcığımız biraz daha zenginleşiyor.

Bu parçada sözü edilen yazar dili hangi işlevlerde kullanırsa altı çizili sözde verilen özelliği kazanmış olur?

A
Göndergesel işlev- heyecana bağlı işlev
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Dil ötesi işlev- şiirsel işlev
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Göndergesel işlev- dil ötesi işlev
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Göndergesel işlev- alıcıyı harekete geçirme işlevi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Kanalı kontrol işlevi- alıcıyı harekete geçirme işlevi    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 10

Aşağıdaki türlerin hangisinde dil, ağırlıklı olarak göndergesel işlevde kullanılır?

A
lirik şiir    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
pastoral şiir    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
dramatik şiir  
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
didaktik şiir    
İpucu:
TEBRİKLER!
E
epik şiir    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 11

     "Oğlum, insanları hiçbir zaman hor görme. Büyüklerin karşısında saygılı ol, ancak doğruları, büyükleri üzse dahi söyle. Bunu söylerken de karşındakini incitmeden söyle. Çevreye ve insanlara karşı duyarlı ol. Onlara zarar verme, zarara uğrayanlara yardımcı ol. "

Aşağıdakilerden hangisi bu dizelerdeki dilin, alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanıldığının kanıtlarından biri olamaz?

A
Cümlelerin emir kipinde kullanılması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
Öğüt vermesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
İletişimi devam ettirme olgusunun ağır basması
İpucu:
TEBRİKLER!
D
Yapılması gerekenlerin vurgulanması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
Alıcıda davranış değişikli yaratmayı amaçlaması    
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 12

       Şu yalan dünyaya geldim geleli

Tas tas içtim aguları sağ iken

Kahpe felek vermez benim muradım

Viran oldum mor sümbüllü bağ iken

Aşağıdakilerden hangisi bu dizelerdeki dilin şiirsellik işlevinde kullanıldığının kanıtlarından biri olamaz?

A
Alıcıyı bir eylem yapmaya yöneltmesi      
İpucu:
TEBRİKLER!
B
Alıcıda duygu yoğunluğu yaşatması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
C
Çağrışıma dayalı bir anlatımı benimsemesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
İletinin metnin bütünselliğinde verilmesi
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
İmge ve mecazlarla yükü olması
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
Soru 13

      Eskiden sinema salonlarına film başladıktan sonra giden izleyicileri alırlardı. Salona girdiğimizde yer göstereni arardık.  Yer gösteren elinde bir feneri olan gençti. O fenerle yerimizi işaret eder, düşmeyelim diye yolu aydınlatırdı. Gecenin ilerleyen saatinde evde elinde feneri olan bir adamı görsek yer gösteren değil de onun hırsız olduğunu hemen anlarız.

Bu parçada aynı gösterenin farklı algılanması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

A
İletişimde ortak bir kültürün olması gerektiği
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
B
İleti, anlamını bağlama göre kazandığı
İpucu:
TEBRİKLER!
C
Gönderici farklılaştıkça iletinin de farklılaştığı
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
D
İletişim öğelerinin eksik olmasının iletiyi yanlış gönderdiği
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
E
İletişimde iletiyi anlamlandırmanın psikolojik olduğu      
İpucu:
ÜZGÜNÜM!Bir daha deneyin.
13 tamamladınız.
Liste
Geri dön
Tamamlananlar işaretlendi.
12345
678910
111213
Geri dön

Bunları da gezebilirsin.

Hilye Nedir, Divan Edebiyatında Hilyeler, Hilye Yazarları…

Hilye Nedir, Divan Edebiyatında Hilyeler, Hilye Yazarları…