Romanlarda Kullanılan Anlatım Teknikleri Nelerdir?

Romanlarda Kullanılan Başlıca Anlatım Teknikleri

1)  Geriye Dönüş: Zamanın kurgulanmasında kullanılan bir teknik olan geri­ye dönüş (flashback), sinema sanatından edebiyata aktarılmış bir tekniktir. Geriye dönüş tekniği, anlatma zamanı ile ilgili bir problemdir. Anlatıcı, olayı içinde bulunduğu şimdiki zamandan alıp karakterin geçmişine ya da olayın meydana geldiği zamana gider. Geriye dönüş tekniği, hatırlama yoluyla ger­çekleştirilir.

2)  Bilinç Akımı: Bu tekniğin en önemli özelliği, iç konuşmalara yer vermesi­dir. İç monologlar, mantık süzgecinden geçerek değil de gerçekte insan bi­linci nasıl çalışıyorsa parça parça ve dağınık çağrışımlar şeklinde verilir. Hiç nokta kullanılmadan sayfalarca devam eden anlatım, bilinç akımı tekniğinin ilginç bir örneğidir. Romancılar, modern ve sonrasında postmodern zaman­ların sancılarını tüm içtenliğiyle duyan bireyin iç dünyasını anlatabilmek, da­ha doğru bir ifadeyle gösterebilmek için bu teknikten yararlanmaktadır. Bi­linç akımı zaman zaman iç monolog tekniğiyle karıştırılmaktadır. Gerçekten de birbirine çok benzeyen bu iki teknik arasında aslında çok önemli farklar bulunmaktadır. İç monologda anlatılanlar, belli bir mantık ve düzene sahip­tir. Ayrıca cümleler gramer kurallarına uygun bir biçimde kurulmuştur. Bilinç akımında ise böyle bir zorunluluk yoktur. Bilinç akımı ile yazılmış öykü ve ro­manlarda, sözcüklerin anlam ve çağrışım gücüne yaslanarak dilin olanakla­rının en geniş anlamda kullanıldığı görülür.

3)  İç Monolog: İç monolog (iç konuşma) tekniği, roman karakterinin kendi iç sesi ile baş başa kaldığı, bir bakıma hesaplaştığı tekniktir. Bu teknik de, bilinç akımı gibi 20. yüzyılın kendisine ve topluma yabancılaşmış, başkala­rıyla diyalog kuramayan, karamsar, yalnız insanının iç dünyasını yansıtmak için kullanılan bir tekniktir. İç monolog, bilinç akımından farklıdır. İç mono­logda kişi, karşısında biri varmış gibi belli bir düzen çerçevesinde konuşur. Cümleler akla ve dil bilgisi kurallarına uygundur. Dil, doğal ve yalındır.

4)  Montaj Tekniği: Bunda, daha önce anlatılan farklı anlatım parçaları roma­nın bir parçası olarak kullanılır. Gazete kupürleri, radyo haberleri, reklamlar, farklı edebî metinler roman kompozisyonuna eklenir ve değerlendirilir.

5)  Leitmotiv Tekniği: Batı romanında çok kullanılan tekniklerden biridir. Leitmotiv, bir alıntının, belli bir davranış şeklinin ya da belli bir özelliğin roman­da sürekli tekrar edilmesidir. Leitmotiv, aslında müzik sanatından edebiyata geçmiş bir terimdir. Bu teknik sayesinde müzikte, belli aralıklarla tekrarlanan seslerle, hem ritim ve hem de süreklilik elde edilir. Dolayısıyla dinleyen üze­rinde hoş bir etki bırakılır.

6)  Tasvir: Tasvir (betimleme), resim sanatından edebiyata geçmiş bir anla­tım tekniğidir. Bu teknikle, kurmaca içindeki kişilerin yaşadığı olayların geç­tiği mekânlar ve eşya, kelimelerle adeta resmedilir. Modemist yapıtlarda tas­vir, anlatılanları somutlaştırmaktan çok sezdirmek için yapılmıştır.

7)  Metinler Arasılık: Bir yazarın, başka bir yazarın metninden parçaları ken­di metninin bağlamında kaynaştırarak yeniden yazmasıdır. Metinler arasılık, yalnızca bir metni başka bir metne aktarmak değil, böyle bir eylemle yeni bir anlam üretme işlemidir.

error: Maalesef! İçerik kopyalanamaz.