Haldun Taner Kimdir, Hayatı, Biyografisi, Eserleri, Özellikleri, Edebi Kişiliği…

Haldun Taner Kimdir, Hayatı, Biyografisi, Eserleri, Özellikleri, Edebi Kişiliği…

  • Cumhuriyet döneminin önde gelen modern tiyatro yazarlarından biridir.
  • Geleneksel tiyatro ile Batı tiyatrosunu birleş­tirerek Türkiye’de çağdaş bir tiyatro anlayışını ortaya koydu.
  • Güncel olayları konu alan eleştirel oyunlarında yakın tarihimize yö­nelik siyasi ve sosyal taşlamalar yaptı.
  • “Güleriz, ağlanacak halimize” sözüyle özetleyebileceğimiz oyun­larında bireyin ve toplumun aksayan yanlarını güldürücü bir dille ortaya koydu.
  • Oyunlarında politik hiciv ve ironik anlatım tekniğini başarıyla uy­guladı.
  • Ülkemizde kabare tiyatrosunun kuruluşuna öncülük ederek Zeki Alasya ve Metin Akpınar’la birlikte 1967’de Devekuşu Kabare Tiyatrosu‘nu kurdu.
  • İlk oyunlarında dramatik türün başarılı örneklerini verdi, 1960’tan sonra geleneksel Türk tiyatrosundan yararlanarak epik tiyatro ör­nekleri yazdı.
  • Oyundaki kişileri; sosyal durumları ve ağız özellikleriyle birlikte “Sersem Kocanın Kurnaz Karısı” oyunuyla 1972’de TDK Tiyatro Ödülü’nü aldı.
  • Edebiyatımızdaki ilk epik tiyatro örneği olan Keşanlı Ali Destanı’nı yazdı.
  • “Keşanlı Alî Destanı”nda devlet otoritesinin zayıf olduğu gece­kondu semtlerinde, otorite boşluğunu doldurmaya çalışan zor­baları, buralardaki yoksul kesimin sıkıntılarını siyasi- sosyal yön­den mizahi bir dille eleştirir. Olaylar, Keşanlı Ali, âşık olduğu Zilha ve mahallenin belalısı Çamur İhsan’ın şahsında verilir. Bertolt Brecht’in etkisiyle yazılan eserde, destan ve mitlerde görülen, in­sanların bir kahraman oluşturma eğilimini çağdaş bir tiyatro ese­rinde uygulayarak geleneksel tiyatroyu modern öğelerle sahneye aktardı. Avrupa’nın çeşitli kentlerinde sahnelenen oyun, Haldun Taner’in dünya çapında tanınmasını sağladı. Eser, Atıf Yılmaz ta­ralından 1964’te sinemaya aktarıldı.
  • “Fazilet Eczanesi”nde kapitalistleşme sürecinin toplumdaki et­kileri üzerinde durur. Mahallenin kalbi durumunda olan eczane İle onun yıkılmasından sonra İnşa edilecek banka merkez alınarak kapitalizm-antikapitalizm karşıtlığını dile getirir.
  • “Huzur Çıkmazı”nda aile içi ilişkilerini Memnun Bey, karısı Zennube ve karısının sevgilisi Doktor Hazik’in başından geçenlerden hareketle anlatır.
  • “Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım”da dürüst, kurallara uyan Vicdani İle her döneme uyan çıkarcı Efruz’un başından ge­çen olaylardan hareketle yoksulların sömürülüşü, toplumsal de­ğişmeler ve dönemin siyasi sosyal tenkitleri yapılır.
  • “Sersem Kocanın Kurnaz Karısı” Ahmet Vefik Paşa‘nın Bursa va­liliği sırasında Fasülyaciyan Efendi’nin kumpanyasında bir Moliere oyununun sahnelenmesiyle başlar. Oyun içinde oyunların sah­nelendiği eser Ahmet Vefik Paşa‘nın tiyatromuza katkısını, siyasi geçmişini, tiyatrocuların çektiği zorlukları gösteren, bir bakıma tiyatro tarihimizin özeti şeklindedir.
  • “Dışardakiler”de Yümni Bey adında yaşlı bir adamın hatıraları­nı yazmaya karar vermesi, hatıralarda adının geçtiğini duyan bir siyasetçinin eser yayımlanmadan belgeleri çaldırması ve Yümni Beyin kitabını yayımlamadan düşkünler evine yerleşmesi anla­tılır. Politikanın, çıkarcılığın tenkit edildiği eserde değerlerimizin kayboluşu okuyucuya hatırlatılmaya çalışılır.

  • “Değirmen Dönerdi”de dış dünyayla iletişim kuramayan olumlu bir tipin ruhsal ve sosyal çatışmasına yer verir.
  • “Eşeğin Gölgesi”nde Abdalya adlı hayalî bir ülkedeki para ba­balarının üstünlüğünü ortaya koyarken dolaylı yoldan, basını, adaleti, siyaseti ve diğer toplumsal kurumları eleştirir. Masalım­sı isimlerin yer aldığı eserde geleneksel anlatım kalıpları içinde güncel tenkitler yapar.
  • “Günün Adamı”nda siyasete atılması teklif edilen Profesör’ün si­yasete girerse ailesi ve çevresinin kendisine oynayacakları oyun­ları düşünerek yanındaki Doçentin de etkisiyle teklifi reddetme­sini anlatır.
  • “Lütfen Dokunmayın”da Prut Savaşı’ında Baltacı ile Katerina’nın karşılaşmasını yünümüzün farklı kişilerince Topkapı Sarayı’nda yorumlatır.

Tiyatro eserleri şunlardır:

Keşanlı Ali Destanı, Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, Eşeğin Gölgesi, Zilli Zarife, Huzur Çıkmazı, Fazilet Eczanesi Sersem Kocanın Kurnaz Karısı, Lütfen Dokunmayın, Astronot Niyazi, Günün Adamı, Aşk u Sevda, Dev Aynası, Dışardakiler, Değirmen Dönerdi, Vatan Kurtaran Şaban, Bu Sehr-i Stanbul Kİ, Ha Bu Diyar, Dün Bugün, Yâr Bana Bir Eğlence, Ay Işığında Şamata, Hayırdır İnşallah, Haldun Taner Kabare



Bunları da gezebilirsin.

blank

Aşık Daimi, Ali İzzet Özkan, Davut Sulari, Sefil Selimi Hayatı ve Eserleri…

Aşık Daimi Kimdir, Hayatı, Biyografisi, Eserleri, Özellikleri, Edebi Kişiliği… Erzincan yöresi aşıklarından olup İstanbul’da yaşamıştır. …